Mortar Wreck je srednjovekovni brod iz oko 1250. godine koji je dugo bio previdjen jer ga je posada smatrala modernim građevinskim otpadom. Inspekcija 2019. otkrila je delove najstarijeg sačuvanog trupa i teret: žrve za mlevenje i ukrašene grobne ploče od Purbeck kamena. Brod izgrađen od irskog hrasta ležao je oko jedne milje od Dorseta i verovatno je potonuo zbog pukotine u trupu pod teretom od oko 29,5 tona. Artefakti su sada izloženi u Poole muzeju i osvetljavaju trgovačke i pomorske prilike 13. veka.
Otkriven srednjovekovni brodolom „Mortar Wreck“ — vekovi provedenih na dnu Lamanša prvo su prevideli kao smeće
Posle vekova provedenih na dnu Lamanša, ostaci jednog od najstarijih sačuvanih engleskih brodova konačno su izvađeni na obalu. Brodolom, nazvan Mortar Wreck, potiče iz oko 1250. godine i dugo je bio previdjen jer su ga lokalni ronioci smatrali modernim građevinskim otpadom.
„Naš kapetan je pitao: ‘Jeste li ikada ronili na toj tački?’ Mi smo rekli: ‘Ne, jer je smeće, tamo nema ničega,’” rekao je pomorski arheolog sa Bournemouth univerziteta Tom Cousins.
Ispitivanje lokacije 2019. pokazalo je suprotno: umesto gomile iskorišćenih kamenih blokova, tim je pronašao delove najstarijeg poznatog sačuvanog trupa srednjovekovnog engleskog broda i teret — grebenaste kamene „mortar“ žrve i par ukrašenih grobnih ploča isklesanih iz Purbeck kamena.
Brod, građen od irskog hrasta, ležao je otprilike jednu milju od obale Dorseta (oko 1,6 km), odnosno približno 150 km jugozapadno od Londona. Purbeck kamen — cenjen srednjovekovni građevinski materijal koji se lako polira i podseća na mermer — vadio se isključivo na ostrvu Purbeck i korišćen je u značajnim graditeljskim objektima poput Vestminsterske opatije i Londonskog tornja.
„13. vek je zlatno doba Purbeck mermera — teško da postoji crkva ili katedrala bez njega,” dodao je Cousins.
Arheolozi smatraju da je upravo težina tereta doprinela brodolomu. Tokom dokumentovanja trupa istraživači su uočili pukotinu, pa Cousins pretpostavlja da je ova varijanta gradnje, koja podseća na vikinške brodove ali je bila ojačana za teži teret, verovatno popustila pod procenjenih oko 29,5 tona kamena.
Mnogi od pronađenih artefakata sada su izloženi u Poole muzeju, među kojima je i jedna od ukrašenih grobnih ploča čija ornamentika podseća na radove viđenih na nadgrobnom spomeniku Stephena Langtona, nadbiskupa Canterburyja iz prve polovine 13. veka.
„Kad smo saznali za otkriće Mortar Wreck-a, bili smo oduševljeni što možemo da doprinesemo priči,” rekao je kustos kolekcije Joe Raine, napominjući da postavka upoznaje posetioce sa trgovanjem Purbeck kamenom i srednjovekovnim pomorstvom.
Otkriće Mortar Wreck-a ne samo da otvara prozor u trgovačke i pomorske veze 13. veka, već i podseća koliko lako vredne istorijske tragove možemo prevideti — ponekad zbog pretpostavke da je u pitanju običan otpad.
Pomozite nam da budemo bolji.
