Izrael je u protekloj nedelji pojačao udare na položaje Hezbolaha širom Libana, izvodeći stotine napada koji su, prema libanskim vlastima, odneli najmanje 217 života i ranili skoro 700 ljudi. IDF je mobilisao više od 100.000 rezervista i zauzeo dodatne položaje, dok su naređene masovne evakuacije južno od reke Litani i delova Bejruta. Hezbolah poručuje da neće položiti oružje, a libanska vlada je zabranila njegove vojne aktivnosti — ipak, put do trajnog diplomatskog rešenja ostaje neizvestan.
Dok rat s Iranom bjesni, Izrael pojačava udare — cilj: razoružanje Hezbolaha
Smoke rises from Israeli bombardment on the southern Lebanese village of Khiam on Wednesday. Israel's military said it had begun striking southern Lebanon after issuing a call to evacuate all areas south of the country's Litani river. - Rabih Daher/AFP/Getty Images
Tokom protekle nedelje Izrael je započeo intenzivnu kampanju protiv libanskih položaja Hezbolaha, izvodeći stotine vazdušnih udara od Tripolija na severu do sela duž južne granice. Prema izveštajima libanskih vlasti, napadi su do sada usmrtili najmanje 217 ljudi, ranili skoro 700 i prouzrokovali raseljavanje stotina hiljada civila. Izraelske odbrambene snage (IDF) saopštile su da je u obnovljenim sukobima povređeno najmanje 12 izraelskih vojnika.
Poslednji razvoj i razlozi eskalacije
Esklacija je počela nakon što su SAD i Izrael izvele zajedničke napade na Iran, a sukobi su se proširili i na Iranove regionalne saveznike. Hezbolah je ispalio manju seriju raketa i poslao dronove prema vojnoj bazi na severu Izraela, što je poslužilo kao povod premijeru Benjaminu Netanjahuu da naredi oštrije udare.
People inspect destruction at the site of an Israeli airstrike that targeted Mar Mikhael neighbourhood in Beirut's southern suburbs on Friday. - AFP/Getty Images
IDF navodi da je cilj akcija oslabljenje borbene sposobnosti Hezbolaha, sprečavanje njegovog ponovnog naoružavanja i obezbeđivanje bezbednosti severne granice. Kao deo novih poteza, Izrael je mobilisao više od 100.000 rezervista i zauzeo dodatne položaje duž južnog Libana. Zvaničnici upozoravaju stanovništvo na evakuacije velikih područja, uključujući sve južno od reke Litani i gusto naseljene delove Bejruta.
Šanse za konačno razoružanje i regionalni uticaj
Analitičari ističu da je cilj Izraela da znatno oslabi Hezbolah, ali da potpuno razmontiranje organizacije deluje neizvesno. Yoav Limor iz Israel Hayom-a ocenjuje da Izrael nastoji da ukloni neposrednu pretnju sa severne granice, uspori obnovu Hezbolahovih kapaciteta i stvori uslove da libanska država preuzme kontrolu.
Israeli military vehicles at the Israel-Lebanon border following an escalation between Hezbollah and Israel, on Friday. - Shir Torem/Reuters
"Nećemo napustiti otpor. Nećemo napustiti oružje i nećemo napustiti teren," navodi se u najnovijoj izjavi Hezbolaha, što ukazuje da je dobrovoljna predaja malo verovatna.
Libanska vlada je nedavno proglasila Hezbolahove vojne aktivnosti zabranjenim, a premijer Nawaf Salam poručio je da će preduzeti mere da zaštiti stanovništvo i spreči dalju eskalaciju. Međutim, ostaje nejasno u kojoj meri će libanska država moći ili želeti da preuzme odgovornost za razoružanje grupe.
Mogući scenariji
Stratezi upozoravaju da su mogući različiti pravci daljeg razvoja događaja: od pojačanih vazdušnih udara i ograničenih kopnenih operacija do šire kopnene invazije. Izraelski zvaničnici kažu da su "sve opcije na stolu", dok diplomatska rešenja za sada deluju udaljena.
Situacija ostaje fluidna i opasna za civile s obe strane granice. Među prioritetima su sprečavanje daljeg raseljavanja, očuvanje humanitarnog pristupa i izbegavanje šire regionalne eskalacije.
Pomozite nam da budemo bolji.
