Premijer Keir Starmer našao se pod pritiskom nakon što je objavljeno da je, uprkos upozorenjima, imenovao Petra Mandelsona za ambasadora u SAD. Vlada je pustila u javnost skoro 150 stranica dokumenata koji ukazuju na jasno identifikovan reputacioni rizik zbog Mandelsonovih veza sa Jeffreyem Epsteinom. Mandelson je smenjen i kratko priveden, a Starmer tvrdi da je bio obmanut i javno se izvinio žrtvama, dok kritičari pozivaju na njegovu odgovornost.
Skandal oko imenovanja Mandelsona: Starmer Pod Pritiskom Nakon Objave Dokumenata
Britain's Prime Minister Keir Starmer leaves 10 Downing Street to attend the weekly Prime Ministers' Questions session in parliament in London, Wednesday, March 11, 2026. (AP Photo/Frank Augstein)(ASSOCIATED PRESS)
Vest da je premijer Keir Starmer uprkos upozorenjima imenovao Petra Mandelsona, koji je povezan sa Jeffreyem Epsteinom, za britanskog ambasadora u SAD izazvala je snažnu političku buru i ozbiljno ugrozila rejting premijera.
Peter Mandelson, the former U.K. ambassador to the United States, leaves his house in London, Tuesday, March 10, 2026. (AP Photo/Kin Cheung)(ASSOCIATED PRESS)
Vlada je u sredu objavila skoro 150 stranica dokumenata — što su, kako se navodi, samo prvi delovi mnogo većeg arhiva koji će biti objavljen u narednim nedeljama i mesecima. Objavljeni materijali potvrđuju da je u procesu provere (due diligence) postojao jasan opis reputacionih rizika povezanih sa Mandelsonovim vezama sa Epsteinom, ali i ranijim finansijskim skandalima i poslovima u lobističkoj firmi Global Counsel.
Britain's Prime Minister Keir Starmer leaves 10 Downing Street to attend the weekly Prime Ministers' Questions session in parliament in London, Wednesday, March 11, 2026. (AP Photo/Frank Augstein)(ASSOCIATED PRESS)
Šta pokazuju dokumenti
U izveštaju provere uočena su podebljana upozorenja o mogućoj šteti po ugled vlade ukoliko bi se Mandelson imenovao. Tadašnji kabinetni sekretar Simon Case upozoravao je da je politička nominacija rizičnija od izbora karijernog diplomate:
„Ako nešto pođe po zlu, mogli biste biti više izloženi jer je osoba lično povezana sa vama.“
Peter Mandelson, the former U.K. ambassador to the United States, leaves his house in London, Tuesday, March 10, 2026. (AP Photo/Kin Cheung)(ASSOCIATED PRESS)
Starmer je u septembru smenio Mandelsona nakon otkrića da je ovaj održavao kontakte sa Epsteinom i nakon što su iz američkih pravosudnih dokumenata isplivale dodatne informacije o njihovim vezama. Mandelson je krajem prošlog meseca kratko priveden u vezi sa tvrdnjama da je pre petnaestak godina prenosio osetljive informacije Epsteinu; on je negirao krivično delo i zasad nije optužen. Nema optužbi koje ga terete za seksualna zloupotreba.
A print out copy of the documents released by the British government are photographed in London, Wednesday, March 11, 2026, and show officials believed there was a "reputational risk" to appointing Peter Mandelson as the U.S. ambassador because of his relationship with convicted sex offender Jeffrey Epstein. (AP Photo/Frank Augstein)(ASSOCIATED PRESS)
Političke posledice
Starmer tvrdi da ga je Mandelson zaveo u vezi sa prirodom i obimom njihovog prijateljstva i javno se izvinio žrtvama Epsteina: „Grešku sam napravio ja… i ja to ispravljam izvinjenjem žrtvama.“ Međutim, dosadašnje objave nisu pružile dokumentarni dokaz da je premijer bio direktno obmanut, delom zato što su istražitelji zatražili da se preostala dopisivanja između premijera i Mandelsona zadrže van javnosti radi zaštite istrage.
Kritičari, uključujući konzervativnu liderku Kemi Badenoch, optužili su Starmera za dezinformisanje Parlamenta i pozvali na preispitivanje njegovog vođstva. Ipak, analitičari napominju da trenutni međunarodni događaji, pre svega sukobi na Bliskom istoku, mogu ublažiti neposredni politički udar po premijera.
Spolja politika i reputacija
Dok se bori sa domaćim tenzijama, Starmer je istovremeno pokušao da održi stabilan kurs u spoljnoj politici: oprezno je reagovao na napetosti između SAD i Irana, najpre odbijajući da britanske baze koriste američki avioni za udare, a potom dozvolivši ograničeno korišćenje baza protiv iranskih raketnih kapaciteta. Taj balans, prema anketama, delimično odgovara javnom sentimentu u Britaniji i donekle mu je poslužio kao politički štit.
Pravni i politički analitičari upozoravaju da su objavljene strane dokumenata „samo početak“ i da će potpuni sadržaj dosijea, kada bude dostupan, verovatno produbiti ispitivanja o procesu imenovanja i Starmerovom prosuđivanju.
Zaključak: Imenovanje Mandelsona i prateća objava dokumenata ostavili su ozbiljan trag na Starmerovoj reputaciji i otvorili niz pitanja o preglednosti procedura, riziku političkih nominacija i granicama odgovornosti premijera — a novi talas objava mogao bi još više zakomplikovati situaciju.
Pomozite nam da budemo bolji.
