Troje mladih muškaraca, uključujući 19-godišnjeg rvača Saleha Mohammadija, obešeno je u Qomu, što je izazvalo zabrinutost međunarodnih organizacija za ljudska prava zbog mogućeg talasa smrtnih kazni. Amnesty International i Iran Human Rights tvrde da su suđenja bila nepravedna i zasnovana na priznanjima iznuđenim mučenjem. Organizacije navode desetine izrečenih smrtnih presuda i stotine slučajeva koji mogu dovesti do izvršenja, dok su ograničenja interneta otežala potvrdu podataka.
Pogubljenja U Iranu: 19-godišnji Rvač Među Trojicom Obešenih — Strah Od Novog Talasa Smrtnih Presuda
FILE - In this image from video circulating on social media, protesters dance and cheer around a bonfire as they take to the streets of Tehran, Iran, on Jan. 9, 2026. (UGC via AP, File)(ASSOCIATED PRESS)
BEJRUT — Troje mladih muškaraca, među kojima i 19-godišnji perspektivni rvač Saleh Mohammadi, izvršeno je ove nedelje u Iranu, što je izazvalo alarm kod međunarodnih i iranskih organizacija za ljudska prava. Egzekucije dolaze u trenutku pojačanih pritisaka i oružanih napetosti u regionu, a kritičari upozoravaju da vlast koristi smrtne kazne kao sredstvo zastrašivanja.
Šta se dogodilo
Prema državnim medijima i izveštajima organizacija za ljudska prava, Mohammadi, Mehdi Qasemi i Saeed Davoudi obešeni su rano u četvrtak u Qomu, južno od Teherana. Sva trojica su bila osuđena po optužbama za "moharebeh" (u prevodu: "rat protiv Boga") zbog navodnog ubistva dvojice policajaca tokom protesta u tom gradu.
Optužbe, suđenja i prigovori
Amnesty International i Iran Human Rights navode da su suđenja bila "grubo nepravedna" i da su se oslanjala na priznanja koja su iznuđena mučenjem. Organizacije tvrde da su pritvorenima često uskraćivana prava na kontakt sa porodicom i advokatima, te da su prisilna priznanja masovno emitovana u državnim medijima.
"Cilj egzekucija je da utnu strah u društvo i obeshrabre nove proteste," navodi Mahmood Amiry-Moghaddam iz Iran Human Rights.
Brojke i kontekst protesta
Iran Human Rights je prijavio najmanje 27 izrečenih smrtnih presuda povezanih s januarskim protestima, dok oko 100 osoba trenutno nosi optužbe koje mogu rezultirati smrtnom kaznom. Agencija Human Rights Activists New Agency tvrdi da je tokom talasa protesta više od 7.000 ljudi ubijeno i preko 50.000 privedeno, dok je iranska vlada priznala više od 3.000 poginulih.
FILE - A shackle hangs below the body of Mahdi Faraji, convicted of murder, during his public execution by hanging in the city of Qazvin, Iran, about 80 miles (130 kilometers) west of Tehran, Thursday, May, 26, 2011. (Hamideh Shafieeha/Mehr News Agency via AP, File)(ASSOCIATED PRESS)
Utičaj prekida interneta i ograničen pristup informacijama
Zbog čestih prekida interneta i cenzure, nezavisno potvrđivanje okolnosti hapšenja, suđenja i egzekucije je otežano. Mnogi detalji o tome kako su trojica privedeni 15. januara ostaju nejasni, kao i da li su se međusobno poznavali pre hapšenja.
O Mohammadiju
Saleh Mohammadi bio je talentovan rvač koji je 2024. osvojio bronzu na međunarodnom turniru za mlade u Krasnojarsku (Rusija). Na Instagramu je delio snimke treninga i mečeva, često uz motivacione poruke. Prema izjavama školskog poznanika iz 2022. godine, Mohammadi je učestvovao u ranijim antirežimskim protestima i treninzi su mu, kako je rekao, bili uteha.
Reakcije i šira politička slika
Amnesty i drugi kritičari ističu da se privođenja, suđenja i izvršenje smrtnih kazni moraju sagledati u širem kontekstu: dok Iran beleži pojačane vojne napetosti i izveštaje o vazdušnim udarima u kojima su upletene regionalne i međunarodne sile, vlasti, prema oceni organizacija za ljudska prava, podešavaju represivne mere kako bi ugušile unutrašnje nezadovoljstvo.
Izveštaji novinara iz Kaira i Jerusalima doprinose pokrivanju događaja, ali puna slika događaja i dalje zavisi od provere činjenica u uslovima ograničenog pristupa informacijama.
Napomena: U tekstu su sačuvani navodi organizacija i državnih izvora kako su izveštavali; brojke i datumi zasnovani su na informacijama dostupnim u trenutku objavljivanja.
Pomozite nam da budemo bolji.
