Svemirski teleskop Hubble, u orbiti od 24. aprila 1990, proslavlja 36 godina rada sa više od 1,7 miliona opažanja i podacima za preko 22.000 naučnih radova. Svake godine NASA bira poseban snimak koji ističe procese rađanja i umiranja zvezda, sudare galaksija i druge kosmičke fenomene. Među najpoznatijim snimcima su "Pillars of Creation", detalji iz Carina i Tarantula maglina, kao i snimci planeta i njihovih satelita.
Hubble slavi 36 godina: 36 najimpresivnijih fotografija koje su promenile naše poimanje svemira
The Hubble space telescope in 2002.NASA, ESA
Svemirski teleskop Hubble, lansiran 24. aprila 1990. godine, ove godine obeležava 36 godina u orbiti. Tokom svog rada Hubble je zabeležio više od 1,7 miliona opažanja i dao podatke za preko 22.000 naučnih radova, donoseći dramatično jasne slike galaksija, maglina i egzotičnih nebeskih pojava.
Zašto su Hablove fotografije važne
Habl nije samo izvor prelepih snimaka: njegove slike su omogućile merenja udaljenosti u svemiru, procene starosti univerzuma i detaljna proučavanja procesa rađanja i umiranja zvezda, interakcija galaksija i postojanja ekstremnih objekata poput crnih rupa.
Najznačajniji rođendanski snimci (izbor)
2025 — 35. godišnjica: Kompozit iz četiri Hablove slike (Mars, NGC 2899, Rosette Nebula i spirala NGC 5335) koji pokazuje različit spektar objekata u dometu teleskopa.
2024 — 34. godišnjica: Mala Bučica (Little Dumbbell Nebula), primer umiranja zvezde koja prelazi u belog patuljka (udaljena ~3.400 sv. god.).
2023 — 33. godišnjica: NGC 1333, maglina u molekularnom oblaku Perzej (~960 sv. god.) — region aktivne formacije zvezda.
2022: Hickson Compact Group 40 — pet galaksija koje će se vremenom spojiti u jednu, proces koji traje milijarde godina.
2021: AG Carinae — masivna, promenljiva zvezda obavijena oblacima gasa i prašine.
2020 — 30. rođendan: "Cosmic Reef" — dve magline u Velikom Magelanovom Oblaku, primer kompleksnih oblika nastanka zvezda.
2019: Southern Crab Nebula — dvostruki sistem (crveni džin i beli patuljak) i spektakularne izbačene strukture plazme.
2018: Lagoon Nebula — Habl prikazao detaljan fragment ovog ogromnog regiona rađanja zvezda (55 × 20 sv. god.).
2010–2016 (izbor): Ikonični snimci uključuju stubove iz Carina magline, ogromne klastere (Westerlund 2), mehurićaste magline i parove galaksija u interakciji.
1995 — "Pillars of Creation": Jedan od najpoznatijih Hablovih snimaka, stubovi gasa i prašine gde se rađaju zvezde.
Rane godine: Prva prava boja Jupitera (1991), prvi snimci najtoplijih poznatih zvezda u NGC 2440 (1992), merenja Cepheid pulsara (1993) i oštriji snimci Marsa nakon servisiranja 1997. — svi su primeri kako je Hubble brzo postao ključan za astronomiju.
Šta sledeće?
Iako je James Webb Space Telescope (JWST) doprineo novim posmatranjima u infracrvenom spektru, Hubble i dalje ostaje nezamenljiv zbog svojih jedinstvenih optičkih i ultraljubičastih sposobnosti i dosledne baze podataka koju je izgradio decenijama. Njegove godišnjice podsećaju nas na dugotrajan doprinos nauci i lepotu kosmosa.
Pogledajte zvanične galerije NASA-e i ESA-e za pune rezolucije i dodatne informacije o svakom snimku.
Srećan rođendan, Hubble!
Composite shows four Hubble images in quarters. At top left is a crisp view of Mars in shades of orange, blues, and browns. At top right is planetary nebula NGC 2899, which is shaped like a single macaroni noodle, with its central torus appearing semi-transparent and blue/green, and top and bottom edges in orange. At bottom left is a tiny portion of the Rosette Nebula. Very dark gray material shaped like a V takes up the center. At bottom right is barred spiral galaxy NGC 5335 with a milky yellow center that forms a bar surrounded by multiple blue star-filled spiral that wrap up counterclockwise.NASA, ESA, STScI
The Little Dumbbell Nebula.NASA, ESA, STScI
NGC 1333.NASA, ESA, STScI; Image Processing: Varun Bajaj (STScI), Joseph DePasquale (STScI), Jennifer Mack (STScI)
The Hickson Compact Group 40.NASA, ESA, and STScI
AG Carinae.Space Telescope Science Institute Office of Public Outreach/NASA, ESA and STScI
"Cosmic Reef."NASA, ESA, and STScI
The Southern Crab Nebula.NASA, ESA, and STScI
The Lagoon Nebula.NASA, ESA, STScI
NGC 4302 (left) and NGC 4298.NASA, ESA, and M. Mutchler (STScI)
A bubble nebula.NASA, ESA, Hubble Heritage Team
Westerlund 2.NASA, ESA, The Hubble Heritage Team
The Monkey Head Nebula.NASA, ESA, The Hubble Heritage Team
The Horsehead Nebula.NASA, ESA, The Hubble Heritage Team
The Tarantula Nebula.NASA, ESA, The Hubble Heritage Team
A pair of galaxies known as Arp 273.NASA, ESA, The Hubble Heritage Team
The Carina Nebula.NASA, ESA, The Hubble Heritage Team
"Fountain of Youth."NASA, ESA, The Hubble Heritage Team (STScI/AURA)
Colliding galaxies photographed by Hubble.NASA, ESA, The Hubble Heritage Team
The Carina Nebula.NASA, ESA, The Hubble Heritage Team
Messier 82.NASA, ESA, The Hubble Heritage Team
The Eagle Nebula.NASA, ESA, The Hubble Heritage Team (STScI/AURA)
The Lindsay-Shapley Ring Galaxy.NASA, ESA, the Hubble Heritage Team
The Swan Nebula.J. Hester (ASU), NASA, ESA
White dwarf stars photographed by Hubble.H. Richer/NASA
The Horsehead Nebula.NASA, ESA, the Hubble Heritage Team
The planetary nebula NGC 6751.NASA/ESA, The Hubble Heritage Team, STScI/AURA
Io passing in front of Jupiter.John Spencer/NASA
Saturn photographed by Hubble.Erich Karkoschka/NASA
Mars photographed by Hubble.Erich Karkoschka/David Crisp/WFPC2 Science Team/NASA
Multiple images of the same galaxy captured by Hubble.W.N. Colley and E. Turner/Princeton University, J.A. Tyson/Bell Labs, Lucent Technologies, NASA
The Eagle Nebula.Jeff Hester and Paul Scowen/Arizona State University, NASA/ESA
The Orion Nebula.C.R. O'Dell/Rice University/NASA/ESA
Images taken by Hubble in 1993.STScI/NASA/ESA
Nebula NGC 2440.S. Heap/Goddard Space Flight Center/NASA/ESA
Jupiter photographed by Hubble in 1991.J. Westphal/Caltech/NASA/ESA
STScI/NASA/ESA
Pomozite nam da budemo bolji.
