Asteroid Apophis proći će vrlo blizu Zemlje 13. aprila 2029. — na oko 20.000 milja (≈32.000 km), bliže nego neki geosinhroni sateliti. NASA i ESA planiraju posmatranja i moguće misije tokom prolaza kako bi detaljno snimili i izmerili promene u orbiti i rotaciji uzrokovane Zemljinom gravitacijom. Iako je prolaz blizak, trenutne procene isključuju neposrednu pretnju po Zemlju.
Asteroid Apophis Prolazi Vrlo Blizu Zemlje 13. Aprila 2029. — Šta To Znači?
An asteroid approaching Earth (stock artwork)Credit: Getty
Asteroid nazvan Apophis, dobio ime po staroegipatskom bogu haosa, proći će izuzetno blizu Zemlje 13. aprila 2029. godine — procenjena udaljenost iznosi oko 20.000 milja (≈32.000 km), što je bliže nego što kruži veliki broj geosinhronih satelita.
Šta je Apophis?
Apophis je stena prečnika procenjenog reda veličine Ajfelove kule u Parizu. Otkriven je 2004. godine na Kitt Peak opservatoriji u Arizoni (autori otkrića: Roy Tucker, David Tholen i Fabrizio Bernardi). Sastav asteroida opisuje se kao preostali sirovi materijal iz ranih faza formiranja Sunčevog sistema, star oko 4,6 milijardi godina.
Apophis asteroid recorded by radio antennasCredit: NASA/JPL-Caltech and NSF/AUI/GBO
Da li predstavlja opasnost?
U prvim danima nakon otkrića postojale su projekcije koje su ukazivale na mogućnost sudara u nekoliko narednih decenija (spominjani su datumi 2029., 2036. i 2068.). Međutim, višegodišnja posmatranja i precizniji proračuni značajno su smanjili procenu rizika; prema NASA-i, Apophis ne predstavlja neposrednu pretnju Zemlji tokom prolaza 2029. godine.
Šta naučnici očekuju tokom prolaza?
Tokom veoma bliskog susreta sa Zemljom, gravitacioni uticaj naše planete može znatno promeniti orbitu i rotaciju asteroida. NASA objašnjava da će Zemljina gravitacija "povući, uviti, rastegnuti i stisnuti" Apophis, što može dovesti do:
NASA logoCredit: Mario Tama/Getty
- promene orbite oko Sunca (malo veća i sa dužim orbitalnim periodom),
- promene brzine i orijentacije rotacije (ubrzanje ili usporavanje okretanja),
- mogućih promena u površinskoj strukturi ukoliko dođe do odvajanja manjih kopnenih masa.
Posmatranja i misije
Međunarodna svemirska zajednica planira intenzivna posmatranja tokom prilaska: NASA razmatra produženu misiju postojeće letelice OSIRIS‑REx (poznate po misiji na asteroid Bennu i povratku uzorka) koja bi mogla biti preusmerena kao produžena kampanja ka Apophisu (naziv produženja: OSIRIS‑APEX). Evropska svemirska agencija (ESA) takođe je predložila brzu misiju za posmatranje Apophisa (RAMSES) kako bi se prikupili podaci o njegovom sastavu, strukturi i reakciji na Zemljinu gravitaciju.
Zašto je ovo važno?
Apophisov bliski prolaz predstavlja retku priliku za direktno proučavanje reakcije većeg asteroida na uočljive gravitacione efekte. Dobijeni podaci pomoći će naučnicima da bolje razumeju dinamiku bliskih susreta, ponašanje površinskih materijala i rizike povezane sa potencijalno opasnim telesima u budućnosti.
Napomena: Ime Apophis je privuklo pažnju i zbog veze sa istim imenom iz TV serije Stargate SG‑1, ali astronauti i naučnici ističu da asteroid nije imenovan po TV liku.
Pomozite nam da budemo bolji.
