NISAR, satelit NASA i ISRO lansiran 30. jula 2025., otkrio je da Mexico City tone i do 35 cm godišnje. Satelit kombinuje L-band i S-band sintet-aperture radare i beleži promene tla sa preciznošću unutar centimetra. Snimci pokazuju oblasti spuštene više od 2 cm u periodu oktobar 2025. – januar 2026., a kontinuirano praćenje pomoći će u identifikaciji i zaštiti ugroženih delova grada.
Mexico City tone do 35 cm godišnje — satelit NISAR otkriva dramatične pomake tla
A visualization of the NISAR satellite above Earth. | Credit: NASA/JPL-Caltech
Mexico City tone, a novi satelit NISAR iz NASA–ISRO partnerstva otkriva koliko brzo se ti pomaci dešavaju. NISAR je sposoban da meri promene površine Zemlje sa preciznošću unutar centimetra, što ga čini ključnim za praćenje subsidentnosti u gradovima poput Mexico Cityja.
Šta je NISAR i kako radi
NISAR (NASA–ISRO Synthetic Aperture Radar) lansiran je 30. jula 2025. godine kao zajednička misija NASA i Indian Space Research Organisation (ISRO). Satelit nosi dva radara: L-band (1–2 GHz) i S-band (2–4 GHz). L-band koji je izgradila NASA bolje detektuje promene u tlu, steni i ledu, dok S-band koji je izgradio ISRO bolje reaguje na promene u vegetaciji. S-band koristi veće frekvencije (kraće talasne dužine) od L-banda, što omogućava komplementarna merenja čime se lakše razdvajaju efekti vegetacije i osnovnog tla.
Oba sistema su sintet-aperture radari: kako se satelit kreće u orbiti, njegova putanja efektivno stvara "sintetičku" aperturu mnogo veću od fizičke antene, što omogućava visoku rezoluciju. NISAR pokriva celu površinu Zemlje otprilike na svakih 12 dana, a radarske povratne signale prikuplja pomoću 12-metarskog, bubanjolikog reflektora — najvećeg radar reflektora koji je NASA izgradila.
Šta pokazuju snimci Mexico Cityja
Satelitski snimci pokazuju da delovi Mexico Cityja tonu i do 14 inča godišnje (oko 35 cm). Grad je izgrađen na slojevima sedimenta i peska nekadašnjeg jezerskog dna i leži iznad akvifera. Intenzivno crpljenje podzemnih voda, zajedno sa opterećenjem od guste gradske izgradnje, sabija te slojeve i izaziva urušavanje tla, što dovodi do oštećenja zgrada i infrastrukture, uključujući sistem metroa.
David Bekaert (Flemish Institute for Technological Research, član NISAR tima): Mexico City je dobro poznato žarište za subsidentnost; ovakvi snimci su tek početak onoga što NISAR može da pokaže.
Na lažnobojnim radar prikazima, tamnoplava označava oblasti koje su se spustile više od 0,5 inča (2 cm) u periodu od oktobra 2025. do januara 2026. Žute i zelene zone predstavljaju preostali šum signala koji bi trebalo da opadne kako NISAR napravi više prolaza i poboljša odnos signal/šum.
Craig Ferguson (zamenik menadžera NISAR misije, NASA): Dugotalasni L-band će omogućiti praćenje subsidentnosti i u gusto obraslim i obalnim područjima, gde se efekti spuštanja tla mogu kombinovati sa porastom nivoa mora.
Zašto je ovo važno
Precizno, često i globalno praćenje koje omogućava NISAR pomaže vlastima, urbanistima i inženjerima da identifikuju najugroženija područja, planiraju intervencije i prate efekte mera koje smanjuju crpljenje vode ili saniraju infrastrukturu. Primer lokalnih posledica je Anđeo Nezavisnosti na Paseo de la Reforma: zbog spuštanja tla od 1910. godine spomeniku je dodato 14 novih stepenika.
NISAR će tokom narednih godina širiti bazu podataka o pomeranjima tla širom sveta i verovatno otkriti nove zone brzog urušavanja, posebno u gusto naseljenim i teško pristupačnim oblastima.
Pomozite nam da budemo bolji.
