Arheolozi iz grupe Kantharos otkrili su priobalno rimsko seosko imanje staro oko 2.000 godina na lokalitetu Mostine, pored trgovačkog centra Bauhaus u Splitu. Kompleks od približno 6.500 kvadratnih stopa otkriva proizvodne prostorije, cisternu, torcular i kanal za preradu maslinovog ulja, što ukazuje da je imanje snabdevalo Salonu. Nalazi uključuju mozaike, staklo i novčiće od II do VI veka, a veće strukture biće privremeno zaštićene dok traju dalja iskopavanja.
Rimsko Imanje Starо Oko 2.000 Godina Otkriveno Pored Bauhausa u Splitu
Archaeologists Discovered a Luxury Roman EstateDEA / ALBERT CEOLAN - Getty Images
Na periferiji Splita, praktično nasuprot trgovačkog centra Bauhaus, arheolozi su tokom kontrolnih iskopavanja otkrili dobro očuvane ostatke raskošnog rimskog seoskog imanja starog oko 2.000 godina.
Šta je pronađeno?
Iskopavanja na lokalitetu Mostine otkrila su kompleks površine oko 6.500 kvadratnih stopa (≈ 604 m²) čije su oštećene kamene zidove još uvek visoke gotovo pet stopa (≈ 1,5 m). Tim Kantharos, predvođen Eduardom Viskovićem, nastavio je teren pod nadzorom jer su radovi na razvoju komercijalne zone planirani na toj lokaciji. Radovi su nastavak istraživanja koja su započela 2011. godine, kada su u okolini pronađeni grobovi i ostaci crkve.
Dokazi o preradi maslinovog ulja
Arheolozi su otkrili šest prostranih prostorija (neke do oko 984 kvadratna stopa), mrežu zidova, polomljene stubove, kanale i zone za proizvodnju isklesane u kamenu. Presudan nalaz bio je torcular — sprava za ceđenje maslina — i kanal kroz koji je ulje oticalo u manje bazene, što jasno ukazuje na preradu i skladištenje maslinovog ulja. U kompleksu je pronađena i cisterna za skladištenje.
„Možemo reći da u okolini ne postoji tako prostran ekonomsko-residencijalni kompleks koji svedoči o živahnoj poljoprivrednoj aktivnosti u području Salone“, rekao je Visković u saopštenju za javnost.
Materijalni nalazi i hronologija
Među nalazima su mozaikne pločice (tesserae), fragmenti staklenih posuda, keramičke amfore i novčići koji datiraju od II do VI veka naše ere. Ti artefakti ukazuju da je lokalitet bio u upotrebi kroz nekoliko vekova, verovatno kao luksuzna villa rustica — rezidencijalni i proizvodni kompleks koji je opskrbljivao antičku Salonu maslinovim uljem.
Povijesni kontekst
Salona (današnji Solin) razvila se iz ilirskog naselja u III veku p.n.e., a 78. p.n.e. je postala rimska kolonija i upravno središte Dalmacije. Do III veka n.e. Salona je bila jedan od najvećih gradova rimskog prostora i rodno mesto cara Dioklecijana. Urbanim potrebama poput termi, amfiteatara i velikih javnih objekata nužno je bila potrebna stabilna poljoprivredna i prehrambena proizvodnja iz okolnih imanja.
Zaštita i dalji koraci
Arheolozi planiraju da nastave iskopavanja i dokumentovanje nalaza nekoliko narednih nedelja. Veće strukture koje se ne mogu premestiti biće privremeno zaštićene geotekstilom i šljunkom kako bi se očuvale i stabilizovao teren, posebno nakon problema s poplavama i stalnim bujicama koje su usporile radove.
Važnost za regiju
Ovaj nalaz dodatno potvrđuje bogatu istorijsku slojevitost Splita i okolnih područja, gde antički ostaci svakodnevno izlaze na površinu pored modernih objekata. Artefakti će, kada to bude moguće, biti predmet detaljne obrade i izlaganja u Splitu i okolnim muzejima, mada kapaciteti nisu dovoljni za sve pronalaske.
Zaključak: Otkrivanje ove vile rustice otvara nove mogućnosti za razumevanje poljoprivredne ekonomije antičke Salone i očuvanje kulturne baštine u gradskom predgrađu.
Pomozite nam da budemo bolji.
