Poljska i Nemačka spremaju se da potpišu međuministarski sporazum o odbrani koji se fokusira na zaštitu Baltičkog regiona, vojnu mobilnost, infrastrukturu, sajber odbranu i nove tehnologije. Sporazum potvrđuje obaveze prema NATO i EU, ali nema političke deklaracije o automatskoj međusobnoj odbrani. Dogovor odražava promene u evropskoj bezbednosti posle rata u Ukrajini i jačanje poljske strateške i logističke uloge.
Nemačka i Poljska Potpisuju Novi Sporazum o Odbrani: Jačanje Saradnje Za Zaštitu Baltičkog Regiona
FILE - German Chancellor Friedrich Merz welcomes Polish Prime Minister Donald Tusk at the Chancellery in Berlin on Dec. 15, 2025. (AP Photo/Maryam Majd, File)(AP Photo/Maryam Majd)
Nemačka i Poljska spremne su da potpišu novi međuministarski sporazum o odbrani, korak kojim prevazilaze istorijske tenzije i jačaju praktičnu vojnu saradnju u trenutku pojačanih napetosti s Rusijom i neizvesnosti oko američkog angažmana u Evropi.
Zašto je sporazum važan
Sporazum naglašava saradnju u zaštiti Baltičkog regiona, vojnoj mobilnosti i infrastrukturi, sajber odbrani i razvoju novih tehnologija. Cilj je da se konkretizuju operativni kapaciteti i logistika koji bi omogućili bržu i efikasniju odbranu istočnog krila NATO-a.
Geostrateški kontekst
Ruski rat u Ukrajini od 2022. godine promenio je dinamiku evropske bezbednosti. Kako SAD razmatraju delimično preusmeravanje svog vojnog prisustva, evropske države traže jači međusobni angažman. U tom okviru, Nemačka nastoji da oživi Bundesver i postane jedan od glavnih stubova konvencionalne odbrane na evropskoj strani NATO-a, dok Poljska jača svoju ulogu kao logističko čvorište za Ukrajinu i ulaže značajna sredstva u odbranu.
Praktičan — ne politički — sporazum
Za razliku od bilateralnih ugovora koje su neke zemlje potpisale sa Francuskom i Ujedinjenim Kraljevstvom, ovaj poljsko-nemački sporazum ima međuministarski karakter i fokusiran je na operativnu i tehničku saradnju, bez političkih deklaracija o automatskoj međusobnoj odbrani.
„Nama Nemcima potrebna je snažna Poljska kao ravnopravan partner. To je u našem osnovnom interesu,“ izjavio je nemački kancelar Friedrich Merz nakon sastanka sa poljskim premijerom Donaldom Tuskom.
Poljska uloga i unutrašnja dinamika
Poljska je učvrstila strateški značaj kroz rastuću ekonomiju, velike investicije u odbranu i logističku podršku Ukrajini. Istovremeno, unutrašnja politika utiče na opseg bilateralnih integracija: određeni nacionalno-konzervativni krugovi u Poljskoj mogu biti skeptični prema dubljim političkim obavezama prema Nemačkoj, što je bio i razlog zašto vlada u Varšavi preferira praktičan, međuministarski pristup.
Reakcije stručnjaka
Stručnjaci ističu da su Nemačka i Poljska sada nepovratno povezane kroz NATO planove za odbranu Baltičkog regiona. „Nemačka je u velikoj meri odgovorna za odbranu baltičkih država i bez saradnje sa Poljskom to se neće ostvariti,“ kaže Justyna Gotkowska iz Centra za Istočne Studije. Rolf Nikel, bivši nemački ambasador u Poljskoj, dodaje da Poljska danas mora biti uzeta ozbiljnije i sa više poštovanja nego ranije.
Sporazum, iako nesadržajan političke odredbe o kolektivnoj odbrani, ima potencijal da unapredi interoperabilnost, logistiku i sajber otpornost u regionu — elemente koji su ključni u slučaju budućih kriza ili konflikata.
Autor izvornog izveštaja: AP. Doprineli su Kirsten Grieshaber i Kerstin Sopke iz Berlina.
Pomozite nam da budemo bolji.
