Turska je sredinom juna proglasila bojište Granikos zaštićenim kao "Istorijsko nalazište" nakon odluke Regionalnog odbora u Çanakkaleu. Lokalitet u Karabigi (opština Biga) formalno je identifikovan 2025. godine, a arheološki nalazi ukazuju na prisustvo antičkog grada Hermaion, povezanog s poslednjim Aleksandrovim logorovanjem pre bitke. Paralelna istraživanja u Iraku potvrdila su i ponovno otkriće Aleksandrije na Tigrisu, što dodatno osvetljava helenističku arheologiju i trgovinske mreže tog perioda.
Turska Proglasila Bojište Granikos Za Zaštićeno "Istorijsko Nalazište" — Lokalitet Formalno Identifikovan 2025.
Mosaic showing Alexander the Great on a horse, June 25, 2026. (photo credit: Screenshot/X/@MehmetNuriErsoy)
Ministarstvo kulture i turizma Turske sredinom juna zvanično je upisalo bojište Granikos kao "Istorijsko nalazište", objavio je ministar Mehmet Nuri Ersoy na svom nalogu na X (bivši Twitter). Odluka je doneta na osnovu preporuke Regionalnog odbora za zaštitu kulturnog nasleđa u Çanakkaleu nakon sprovedenih arheoloških i naučnih analiza.
Zaštita i obim lokacije: Prema rešenju odbora, zaštićeni su ne samo glavni teren bojišta već i okolne teritorije koje obuhvataju zonu oko utvrđene arheološke lokacije. Lokalitet se nalazi u okviru komune Karabiga, opština Biga, u provinciji Çanakkale.
„Osigurali smo lokaciju Bitke na Granikosu, prekretnicu koja je Aleksandru donela prvu veliku pobedu nad Persijancima i otvorila mu put u Aziju,“ naveo je ministar Ersoy.
Arheološka podrška identifikaciji: Istraživanja izvršena pred donošenje odluke uključivala su terenske arheološke iskopine i naučne analize. Tim istraživača je 2025. godine formalno identifikovao lokalitet i prateće ostatke antičkog naselja Hermaion, za koje istorijski izvori navode da je služilo kao poslednje Aleksandrovo logorovanje pre samog sukoba sa Persijancima. Nalazi pojačavaju argument da je baš ova zona mesto poznate Bitke na Granikosu.
Širi arheološki kontekst: Paralelno istraživanje u regionu, koje je vodio profesor Stefan Hauser sa Univerziteta Konstanz, u martu je potvrdilo ponovno otkriće grada Aleksandrije na Tigrisu u južnom Iraku. Timovi su koristili visoko-rezolutno geofizičko snimanje i snimke iz drona, otkrivši ostatke gradskih bedema, gustu mrežu ulica, kao i razvijen sistem luka i kanala.
Hauser je istakao da je urbana struktura bila planski uređena, dok su povremene devijacije u planu verovatno nastale u kasnijim fazama gradskog razvoja. Prema istraživačima, Aleksandrija na Tigrisu postepeno je izgubila značaj i napuštena je verovatno u 3. veku nove ere zbog progradnog nasipanja i povlačenja rečnog toka; današnji centar te oblasti postao je Basra.
Zašto je ovo važno?
Zaštita bojišta Granikos jača kulturno nasleđe regije, otvara mogućnosti za dodatna naučna istraživanja i može podstaći kulturni turizam u Çanakkaleu. Formalna registracija omogućava bolje očuvanje arheoloških ostataka i planiranje budućih istraživanja.
Napomena: Svi navodi o identifikaciji i arheološkim nalazima zasnovani su na objavama istraživačkih timova i izjavama nadležnih institucija objavljenim u medijima u 2025. godini.
Pomozite nam da budemo bolji.
