U Muzeju Aquincum u Budimpešti predstavljena je izložba „Nekada Smo Bili Kao Vi“ u kojoj su lobanje iz rimskog perioda pretvorene u verodostojne rekonstrukcije lica. Tri figure su izložene pored originalnih lobanja i opremljene hipotetičkim imenima i biografijama koje kombinuju arheologiju, antropologiju i arheogenetiku. Autor najrealističnijih rekonstrukcija je Emese Gábor, koja je radila na 3D-štampanim replikama lobanja. Izložba je otvorena do 31. oktobra 2027. i naglašava naučna ograničenja pri tumačenju pojedinačnih života.
Nekada Smo Bili Kao Vi: Rimljani Iz Aquincuma 'Vraćeni U Život' Rekonstrukcijama Lica
A facial reconstruction of a Roman-era resident of Aquincum is displayed alongside the original skull that inspired it at the Aquincum Museum in Budapest- Credit: AP Photo
U Muzeju Aquincum u Budimpešti otvorena je izložba „Nekada Smo Bili Kao Vi“ u kojoj su lobanje iz rimskog perioda pretvorene u verodostojne rekonstrukcije lica. Tri figure — seljačka devojka, vojnik i rob — predstavljene su pored svojih originalnih lobanja, a uz njih se nalaze i zamišljene biografije koje služe da posetiocima približe život pre skoro 2.000 godina.
Izložba kombinuje arheologiju, antropologiju, arheogenetiku i istorijsku maštu kako bi ostatke prikazala kao ljude, a ne samo kao nalaze u magacinu. Stručnjaci su analizirali oblik lobanja, arheološki kontekst, pronađene predmete i rezultate DNK istraživanja kako bi procenili obrise lica, moguće poreklo i karakteristike poput boje kose, kože i očiju.
Facial reconstruction artist Emese Gábor works on a model based on a Roman-era skull- Credit: AP Photo
Proces rekonstrukcije izvela je umetnica Emese Gábor u studiju u Budakesziju. Na osnovu 3D-štampanih replika originalnih lobanja ona je gradila lica sloj po sloj: prvo proučavanje kostiju, pa modelovanje mišićne strukture i konačnih crta lica. Rezultati su izloženi uz pojašnjenja o metodologiji i ograničenjima takvog pristupa.
"Tokom iskopavanja nalazimo lobanje, skelete, dokumentujemo ih... Telesa nemaju težinu, nemaju život, nema duše," rekao je dr Lóránt Vass, arheolog i jedan od kustosa izložbe.
"Pokušali smo da te ljude približimo posetiocima koristeći sve raspoložive naučne podatke, ali biografije su hipotetičke," dodao je dr Péter Vámos, kustos izložbe.
Važno je naglasiti etički aspekt: iako su lica zasnovana na naučnim podacima, imena i priče su imaginarne — namera kustosa je da posetiocima omoguće empatiju i bolji uvid u svakodnevicu rimske provincije, ali bez tvrdnji da su reči i sudbine potvrdive.
A reconstructed face of a Roman-era child, imagined as the member of a family of textile dyers, is displayed at Budapest's Aquincum Museum.- Credit: AP Photo
Šta posetioci mogu da vide
Uz tri rekonstrukcije, postavka sadrži i reprodukovano grobno mesto i rimsku mumiju, informacije o nalazima iz Aquincuma i interaktivne prikaze metode rada (3D skeniranja, DNK analize, antropološke procene). Izložba je otvorena do 31. oktobra 2027.
Ova postavka nudi retku priliku da se kroz kombinaciju nauke i pripovedanja oseti bliskost sa ljudima koji su pre skoro dva milenijuma živeli na granici Rimskog carstva, uz jasno istaknuto ograničenje koliko se istorijskih zaključaka može pouzdano izvesti.
Pomozite nam da budemo bolji.
