Velika džamija u Parizu obeležava 100 godina, podsećajući na žrtvu muslimanskih vojnika iz kolonija u Prvom svetskom ratu i istovremeno služeći kao simbol međuverskog dijaloga. Rektor Chems-eddine Hafiz upozorava na porast verskih tenzija i anti-muslimanskih incidenata u kontekstu političke polarizacije pred predsedničke izbore. Vernici i volonteri pozivaju na toleranciju, solidarnost i poštovanje verskih prava.
Velika džamija u Parizu slavi 100 godina — simbol međuverskog dijaloga i izazov za savremenu Francusku
People walk past the Grand Mosque of Paris, where a banner reads, "100 years of light, a century of history, spirituality and dialogue" marking its 100th anniversary, Friday, July 17, 2026. (AP Photo/Michel Euler)(AP Photo/Michel Euler)
Pre stotinu godina u Parizu je podignuta monumentalna Velika džamija u čast muslimanskih vojnika iz francuskih kolonija koji su se borili i ginuli u Prvom svetskom ratu. Danas, u srcu Latinskog kvarta, ona ostaje mesto molitve, istorije i susreta kultura dok vernici i posetioci obeležavaju stotu godišnjicu.
Arhitektura i javna uloga
Džamija, inspirisana Alhambrom u granadinskoj Granadi, ima minaret visok 33 metra (108 stopa) koji nadgleda obalu Sene. Turistički vodiči hvale bogato ukrašenu molitvenu salu, a u okviru kompleksa rade popularna čajdžinica i hamam sa parnim kupatilom. Za mnoge je to ne samo verski objekat već i važno kulturno i istorijsko mesto.
Rector of Paris' Grand Mosque Chems-eddine Hafiz, gestures as he speaks during an interview with the Associated Press, as it celebrates its 100th anniversary in Paris, Friday, July 17, 2026. (AP Photo/Michel Euler)(AP Photo/Michel Euler)
Podsećanje na žrtvu i simbolika
„Odgovornost je na svima da vide muslimane kao deo nacionalne zajednice“, rekao je rektor Velike džamije Chems-eddine Hafiz.
Francuske vlasti su džamiju podigle kao znak sećanja na „prolivenu krv“ muslimanskih vojnika koji su poginuli u rovovima kod Verduna i na drugim frontovima, većinom poreklom iz afričkih kolonija. Hafiz podseća na poruku iz 1926. godine koju je preneo predsednik Gaston Doumergue — da raznolikost može ojačati naciju.
Savremeni izazovi
A man sits at the entrance of Paris' Grand Mosque where a blacard reads "100 Years of Light" marking its centenary, Friday, July 17, 2026. (AP Photo/Michel Euler)(AP Photo/Michel Euler)
Iako džamija promoviše međuverski dijalog i ostaje otvorena za vernike i posetioce iz Francuske, Alžira, Senegala i drugih država, njen rektor i volonteri izražavaju zabrinutost zbog porasta verskih tenzija. Anti-muslimanski incidenti, nerazumevanja islama i polarizacija javne debate — naročito u godini pred predsedničke izbore, kada su teme imigracije i identiteta u prvom planu — stvaraju dodatni pritisak na muslimansku zajednicu.
Volonterka Fatma Chouchane osudila je ograničenja poput zabrane nošenja marame u nekim školama i radnim sredinama, i pozvala vlasti da poštuju verske izbore pojedinaca. Mnogi vernici su na obeležavanju isticali poruke tolerancije, solidarnosti i zajedništva.
Ljudi i posetioci
A man walks past a bicycle displaying a Palestinian flag and a photograph depicting Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu as Nazi dictator Adolf Hitler outside the Grand Mosque of Paris as it celebrates its 100th anniversary, Friday, July 17, 2026. (AP Photo/Michel Euler)(AP Photo/Michel Euler)
Među onima koji su prisustvovali molitvama za stotu godišnjicu bili su ljudi različitog porekla — Francuzi rođeni u zemlji, kao i oni koji su došli iz bivših kolonija. Ibrahima Seye, koji je došao iz Senegala, kaže da je džamija bila jedno od prvih mesta koje je posetio i da mu daje osećaj dobrodošlice. Turisti takođe često posećuju kompleks, prepoznajući njegov istorijski i arhitektonski značaj.
Za kraj
Velika džamija u Parizu ostaje istovremeno simbol sećanja, mesto molitve i podsetnik na izazove koje donosi savremeno društvo — od potrebe za međuverskim dijalogom do borbe protiv diskriminacije i netrpeljivosti.
Pomozite nam da budemo bolji.
