Izrael Gradi Više Od 23 km Zemljanih Nasipa u Gazi — Strahovi Da „Žuta Linija" Postane Granica

CAIRO (AP) — Izraelska vojska tiho i brzo podiže veliki zemljani nasip unutar Pojasa Gaze koji odvaja više od 50% teritorije pod njenom kontrolom od ostatka enklave, pokazuju satelitski snimci. Radovi, potvrđeni delimično i izvornim izvorima, dodatno učvršćuju podelu ovog malog, gusto naseljenog pojasa.

A satellite image from Planet Labs PBC shows a section of an earthen barrier being built by the Israeli military, seen starting at top center of image and moving down at an angle to the left, near the city of Khan Younis in the southern Gaza Strip, July 7, 2026. Two Israeli military bases are visible in the demolished town of Bani Suheila. (Planet Labs PBC via AP)(Planet Labs PBC via AP)

Šta pokazuju satelitski snimci

U poslednjih nekoliko meseci izgrađeno je više od 23 kilometra (oko 14 milja) nasipa, koji prolaze kroz palestinska naselja koja su razorena tokom izraelskih operacija. To je više od polovine dužine priobalnog pojasa koji je dug oko 40 kilometara i širok oko 11 kilometara, a u kome živi preko 2 miliona ljudi.

A satellite image from Planet Labs PBC shows a section of an earthen barrier being built by the Israeli military in the central Gaza Strip, July 7, 2026. The Bureij refugee camp is visible on the left, with the Wadi Gaza stream interrupting the barrier. An Israeli military base is on the other side. (Planet Labs PBC via AP)(Planet Labs PBC via AP)

Satelitski snimci kompanije Planet Labs PBC pokazuju da je jedan segment na jugu Gaze porastao sa oko 500 metara 1. jula na oko 2,4 kilometra 15. jula, presečavši ruševine Rafaha i područje Muwasi, gde su neki od najvećih palestinskih kampova pod šatorima.

This satellite image from Planet Labs PBC shows a section of an earthen barrier being built by the Israeli military in the northern Gaza Strip, July 8, 2026. To the left is the demolished town of Beit Lahia, and at right a defunct sewage treatment plant. (Planet Labs PBC via AP)(Planet Labs PBC via AP)

Potvrda i svrha barijere

Kada su snimci predstavljeni medijima, izraelska vojska je za Associated Press potvrdila da je podignuta fizička barijera u zoni tzv. žute linije — granice do koje su se, prema oktobarskom sporazumu o prekidu vatre, povukle izraelske trupe. U tom američki podržanom dogovoru žuta linija je bila zamišljena kao privremena podela, dok se ne sprovede potpunije povlačenje.

A satellite image from Planet Labs PBC shows a section of an earthen barrier, cutting horizontally across the middle of the image, being built by the Israeli military in the southern Gaza Strip, July 15, 2026. On one side are two military bases, and on the other the Palestinian tent city of Muwasi. (Planet Labs PBC via AP)(Planet Labs PBC via AP)

Vojska navodi da uz nasip formira i „bezbednosnu zonu" opremljenu obaveštajnim i tehnološkim sredstvima, sa ciljem sprečavanja infiltracije i zaštite trupa i izraelskih naselja blizu pojasa. Nisu precizirali tačnu trasu ili konačnu dužinu barijere.

The map above shows the progress of a berm being constructed by Israel in Gaza that isolates the areas which Israel controls from the rest of the territory. (AP Digital Embed)(AP Photo/Phil Holm)

Gde se proteže barijera

Najduži gotovo neprekinuti segment proteže se skoro 17 kilometara od područja oko Khan Junisa prema severu, prema blizini grada Gaza. Radovi na tom potezu započeli su u februaru, a satelitski snimci pokazuju da se linija postepeno produžava južnije, uključujući dodavanje više od kilometra između 21. juna i 7. jula u blizini vojne baze izgrađene na ruševinama Bani Suheile.

Na severu su vidljivi nepovezani segmenti nasipa pored uglavnom sravnjenog grada Beit Lahije. Visina i upotpunost nasipa variraju i u nekim slučajevima deluju da se protežu van oznaka žute linije.

Posledice za civile i sporno tumačenje žute linije

Stanovništvo Gaze već je skoncentrisano u uskom priobalnom pojasu zapadno od žute linije, često u prenatrpanim šatorskim kampovima i u velikoj meri zavisno od humanitarne pomoći. Sa druge strane linije, satelitski snimci prikazuju široko poravnavanje zgrada buldožerima i eksplozivom, nove drumove, vojne baze i uništenu poljoprivredu.

Žuta linija nikada nije bila precizno definisana ni u samom sporazumu ni jasno obeležena na terenu, što povećava rizik od „frikcije" i incidenata. Izraelske snage su, prema izveštajima, ubile Palestince koji su se približili ovoj liniji ili je prešli; vojska kaže da puca na one za koje veruje da predstavljaju pretnju, ali među žrtvama su bili i civili i deca.

Politički i bezbednosni kontekst

Prema prekidu vatre, Izrael je trebalo da se povuče bliže spoljnim ivicama pojasa, a međunarodne snage bi zamenile njegove trupe. Međutim, implementacija tog dela dogovora je stagnirala — bivši Ujedinjeni narodi diplomata koji koordinira prekid vatre optužio je Hamas za neuspeh oko razoružanja, dok Hamas optužuje Izrael za kršenje sporazuma.

Konflikt je počeo 7. oktobra 2023. napadima Hamasovih militanata u kojima je ubijeno oko 1.200 ljudi u Izraelu i oteto 251 lično, na šta je Izrael odgovorio opsežnom ofanzivom koja je, prema Ministarstvu zdravlja Gaze, odnela više od 73.000 života.

Izvori: Associated Press, satelitski snimci Planet Labs PBC, izraelski vojni izvori i podaci Ministarstva zdravlja Gaze.