UNODC upozorava: kriminalne grupe iz jugoistočne Azije koriste AI, deepfake i šifrovane platforme da šire prevare, pranje novca i seksualnu eksploataciju dece globalno. Procene gubitaka od prevara u 2025. su između 88,3 i 114,1 mlrd $, dok je tržište ilegalnih droga u regionu vredno do 109 mlrd $. Izveštaj poziva na hitnu međunarodnu koordinaciju i tehnološku saradnju.
UN: Tehnologija i AI Šire Kriminal Iz Jugoistočne Azije — Deca, Finansije i Droge Na Udaru
Chris Colocousis holds up a screenshot of the fake app where he invested his savings showing his account had more than doubled to nearly $826,000 as part of a scam in which he says he lost $400,000 at his home in Raynham, Mass., Tuesday, March 10, 2026. (AP Photo/David Goldman)(AP Photo/David Goldman)
Izveštaj Kancelarije Ujedinjenih nacija za drogu i kriminal (UNODC) upozorava da kriminalne grupe sa sedištem u jugoistočnoj Aziji koriste modernu tehnologiju i integrisane mreže kako bi izgradile brzo rastuću, transnacionalnu ilegalnu ekonomiju čiji uticaj doseže daleko izvan regiona.
Tehnološki alati i nove taktike
Autori izveštaja navode da kriminalci sve češće koriste kriptovalute, šifrovane komunikacione platforme, satelitske veze i napredne digitalne alate — uključujući malver, generativnu veštačku inteligenciju (AI) i deepfake — kako bi prali novac, organizovali prevare i ciljano napadali žrtve širom sveta.
FILE - In this image provided by the Myanmar military on Oct. 19, 2025, soldiers stand next to Starlink satellite internet devices from the KK Park scam compound in Myawaddy township, Karen State, Myanmar. (The Myanmar Military True News Information Team via AP, File)(The Myanmar Military True News Information Team via AP)
Scams, deepfake i pretnja deci
Poseban alarm odnosi se na zloupotrebu AI za kreiranje seksualno eksplicitnih sadržaja koji prikazuju decu, kao i na rastuću upotrebu deepfake tehnologija za iznudu i seksualnu eksploataciju. UNODC navodi da su stotine tzv. "scam kompleksa" (scam compounds) u jugoistočnoj Aziji korišćene kao lokacije za prisilnu prostituciju, stvaranje i distribuciju sadržaja sa zlostavljanjem dece, kao i za regrutovanje i vrbovanje mladih preko online igara i društvenih mreža.
"Došlo je do ogromnog porasta AI-generisanih slika seksualnog zlostavljanja dece... koje se razmenjuju preko šifrovanih platformi," rekao je Inshik Sim, istraživač i koordinator izveštaja, na brifingu u Bangkoku.
Droge, rutiranje i krijumčarenje
Izveštaj procenjuje da godišnja vrednost prodaje ilegalnih droga u jugoistočnoj Aziji i susednim zemljama može dostići do 109 milijardi dolara. Zabeležen je rast zaplena—posebno metamfetamina, heroina i ketamina—dok Sulu-Celebes morski koridor (Indonezija, Malezija, Filipini) postaje važna ruta za pošiljke kokaina iz Latinske Amerike, često skrivane među legitimnom robom poput čaja.
FILE - People from China, Vietnam and Ethiopia, believed to have been trafficked and forced to work in scam centers, sit with their faces masked while in detention after being released from the centers in Myawaddy district in eastern Myanmar, Feb. 26, 2025. (AP Photo/Thanaphon Wuttison, File)(AP Photo/Thanaphon Wuttison)
Adaptacija kriminalnih mreža i odgovor vlasti
Kako su vlasti u Tajlandu, Kini i drugim zemljama razorile velike industrijske scam centre u pograničnim oblastima Mjanmara, Laosa i Kambodže, operacije su se raspršile: kriminalci su prešli na manje, skrivenije lokacije (vile, privatne nekretnine) ili su preselili delove poslovanja u druge regione. To otežava istrage i prikazuje potrebu za međunarodnom i tehnološki integrisanom saradnjom.
Preporuke
UNODC poziva na koordinisanu, prekograničnu strategiju koja integriše nadzor finansijskih tokova, digitalnih komunikacija i online tržišta, kao i na bolju razmenu obaveštajnih podataka između država i privatnog sektora kako bi se efikasnije suzbile ove aktivnosti.
Ključni brojke: procena gubitaka od prevara u 2025. iznosi između 88,3 i 114,1 milijardi dolara; tržište ilegalnih droga u regionu vredno je do 109 milijardi dolara godišnje; zaplene tona droga (npr. više od 3 tone u Sabah-u) ilustruju intenzitet trgovine.
Pomozite nam da budemo bolji.
