Naučnici iz Kine i Italije identifikovali su u regionu Hebrus Valles otvore (skylight) koji bi mogli voditi u karstičke pećine na Marsu, formirane rastapanjem stena u tečnoj vodi. Analizom osam jama utvrđeno je da su duboke, pretežno kružne i okružene karbonatima i sulfatima — mineralima topljivim u vodi. Nalazi, objavljeni u The Astrophysical Journal Letters, sugerišu da bi takva mesta mogla čuvati tragove drevne vode i eventualne bioznake, ali su potrebna dalja istraživanja.
Na Marsu pronađene karstičke pećine — mogu li skrivati tragove života?
Uslovi na Marsu čine ga izuzetno neprijateljskim mestu za život: temperature mogu pasti ispod oko −73 °C (ispod −100 °F), snažno UV zračenje bombarduje površinu, a praškasti vrtlozi vetra ("dust devils") mogu dostizati brzine i do 160 km/h. Zbog toga bi eventualni organizmi bili zaštićeniji u podzemnim skloništima — naročito u pećinama.
Otkrivanje mogućih karstičkih pećina
Naučnici iz Kine i Italije izneli su dokaze za novu kategoriju pećina na Marsu koje bi mogle biti nastale rastapanjem stena u tečnoj vodi — takozvane karstičke pećine. Većina do sada opisanih marsovskih pećina formirana je vulkanskim ili tektonskim procesima, ali karstički sistemi na Zemlji nastaju kada blago kisela podzemna voda rastvara rastvorljive stene kao što su krečnjak ili gips. Ako je sličan proces bio aktivan i na Marsu, to ukazuje na prisustvo tečne vode u prošlosti, a time i na veće šanse za očuvanje bioznakova.
Region Hebrus Valles i 'skylight'-ovi
Autori su u regionu Hebrus Valles uočili skup otvorenih jama — tzv. skylight otvora — koji bi mogli voditi u podzemne prostorije. Hebrus Valles sadrži geoobeležja koja podsećaju na drevne poplave, kao što su kanali i erozivne doline. Podaci iz misija NASA-e, uključujući Mars Global Surveyor i Mars Odyssey, omogućili su detaljne snimke i skenove ovog područja.
Tim je analizom izdvojio osam takvih jama u Hebrus Valles. Za razliku od tipičnih impaktnih kratera, te jame su duboke, većinom kružnog oblika i okružene stenicama bogatim karbonatima i sulfatima — mineralima koji se lako rastvaraju u prisustvu tečne vode. Rezultati su objavljeni u The Astrophysical Journal Letters.
„Ovi skylight-ovi predstavljaju perspektivna utočišta ispod površine,“
napisali su autori, navodeći da takve strukture mogu sačuvati tragove ranije vodene aktivnosti, pa čak i eventualne znake života. Pored naučne vrednosti, takva mesta mogla bi biti intersantna i za buduće misije kao potencijalna skloništa za robote ili astronaute, jer bi nudila prirodnu zaštitu od UV zračenja, ekstremnih temperatura i prašnih oluja.
Šta ovo znači
Iako je otkriće uzbudljivo, potrebno je više podataka (visoke rezolucije snimaka, spektroskopije i eventualnih sondiranja) da bi se potvrdilo da su u pitanju pravi karstički sistemi i da li su u njima očuvani tragovi vode ili bioznaci. Ipak, identificiranje ovih otvorenih jama daje konkretne mete za buduće istraživačke misije na Marsu.
Izvor: istraživači iz Kine i Italije; publikacija u The Astrophysical Journal Letters. Priča prvobitno objavljena u časopisu Nautilus.
Pomozite nam da budemo bolji.
