Arheolozi su u industrijskom kvartu Gamlestaden u Geteborgu otkrili ostatke srednjovekovnog grada Nya Lödöse, nastalog krajem 1400-ih. Pronadjeni su zemljani nasip, jarak, glavna ulica sa temeljima kuća i utvrđeni južni prolaz sa kamenom popločanjem. Nalazi — keramika, kosti, novčići, staklo i drveni predmeti — osvetljavaju svakodnevicu stanovnika, dok istraživanja ukazuju da su životni uslovi često bili teški. Grad je napušten do 1624. nakon osnivanja novog Geteborga, a njegova mesta su kasnije prekrile fabrike iz 1870-ih.
Otkriven zaboravljeni srednjovekovni grad ispod industrije Geteborga
Arheološko otkriće u Gamlestadenu
Pod industrijskim kvartom Gamlestaden u Geteborgu arheolozi Državnih istorijskih muzeja otkrili su ostatke Nya Lödöse — naselja iz kasnog srednjeg veka koje je nastalo krajem 1400-ih, a napušteno početkom 17. veka. Iskopavanja su otkrila južni deo grada: zemljani nasip, odbrambeni jarak, glavnu ulicu sa temeljima kuća i utvrđeni južni prolaz s kamenom popločavanjem.
Građevine i urbanizam
Dokazi ukazuju da je oblast bila korišćena za poljoprivredu već krajem 1400-ih, dok su nasip i jarak verovatno podignuti oko 1530. Nakon jednog kraćeg perioda napuštanja sredinom 16. veka, naselje je ponovo naseljeno i dodatno utvrđeno. Glavna ulica grada vodila je sever–jug prema reci Säveån, a obnova južnog ulaza uključivala je kamenom popločan prolaz. Neki od drvenih temelja i ostaci objekata ukazuju na postojanje punktova za naplatu prolaza ili manje administrativne građevine pored kapije.
Nalazi i svakodnevni život
Tokom iskopavanja pronađeni su fragmenti keramike, životinjski ostaci, novčići, stakleni i drveni predmeti, kao i alati — nalazi koji osvetljavaju materijalnu svakodnevicu stanovnika. Studija objavljena 2017. u International Journal of Historical Archaeology ukazuje da su uslovi života u Nya Lödöse često bili teški: mesto je bilo obeleženo siromaštvom i lošim životnim prilikama.
Kraj jednog grada, rađanje drugog
Nya Lödöse je prestao da funkcioniše kao urbano naselje nakon osnivanja novog Geteborga 1621. na povoljnijoj strateškoj lokaciji. Kao novo švedsko uporište na zapadnoj obali, Geteborg je imao jake zemljane bedeme i jarak koji su ga činili sigurnijim od susednih danskih oblastiju, pa su stanovnici počeli da se presele. U roku od nekoliko godina (do 1624.) Nya Lödöse je potpuno napušten, a njegovi ostaci su vremenom prekriveni oranjem i, krajem 19. veka, industrijskim objektima podignutim tokom 1870-ih.
Značaj iskopavanja
Otkriveni ostaci pomažu da se razumeju faze rasta i propadanja jednog obalnog srednjovekovnog grada, odnos između urbanog i ruralnog prostora, kao i svakodnevica ljudi koji su tamo živeli. Iako su danas ulice i fabrike iz 19. veka prekrile veći deo lokaliteta, nova iskopavanja vraćaju u pamćenje zaboravljeni sloj istorije Geteborga.
Napomena: Sve istorijske tvrdnje zasnovane su na nalazima Arkeologerna i izveštajima Državnih istorijskih muzeja; datumi i zaključci odražavaju interpretacije istraživača.
Pomozite nam da budemo bolji.
