Hanan Elatr Khashoggi je u Francuskoj podnela krivičnu prijavu tvrdeći da su joj telefoni bili zaraženi špijunskim softverom Pegasus u aprilu 2018. godine, neposredno pre ubistva njenog supruga Jamala Kašogija u oktobru iste godine. Citizen Lab je potvrdio infekciju, a prijava navodi poklapanje sa ispitivanjem u UAE. Advokati traže da se ispita veza između presluškivanja i ubistva, dok francusko pravosuđe razmatra mogućnost istrage. Predmet je deo šireg konteksta optužbi protiv NSO Group i međunarodnih rasprava o zloupotrebi špijunskog softvera.
Udovica Jamala Kašogija Podnela Prijavu U Francuskoj: Telefoni Zaraženi „Pegasusom“ Pre Ubistva
Udovica ubijenog saudijskog novinara i disidenta Jamala Kašogija, Hanan Elatr Khashoggi, u ponedeljak je podnela krivičnu prijavu u Francuskoj tvrdeći da su njeni mobilni telefoni bili zaraženi izraelskim špijunskim softverom Pegasus pre nego što je njen suprug ubijen u konzulatu Saudijske Arabije u Istanbulu u oktobru 2018. godine.
Pozadina i navodi iz prijave
Prema kopiji prijave koju je videla agencija AFP, Hanan Elatr tvrdi da su joj podaci delimično prisvojeni na teritoriji Francuske, gde je boravila dok je radila kao stjuardesa. Istraživačka grupa Citizen Lab sa Univerziteta u Torontu utvrdila je da su njena dva telefona bila inficirana softverom Pegasus u aprilu 2018. godine.
Prijava navodi da se vreme infekcije poklapa sa ispitivanjem koje je Hanan prošla na aerodromu u Ujedinjenim Arapskim Emiratima (UAE), zemlji koja je blizak saveznik Saudijske Arabije. Njeni advokati ocenjuju da je potrebno ispitati moguću vezu između prisluškivanja i kasnijih događaja koji su doveli do ubistva Jamala Kašogija.
"Bilo bi nezamislivo ne utvrditi vezu između tog prisluškivanja i radnji koje su dovele do ubistva", naveli su u zajedničkom saopštenju advokati William Bourdon i Vincent Brengarth.
Pravni i širi kontekst
Francusko pravosuđe sada će odlučiti da li će otvoriti istragu po ovoj prijavi. Predmet se uklapa u širi okvir optužbi protiv proizvođača softvera NSO Group i njihove platforme Pegasus, koju su istraživači i organizacije za ljudska prava više puta dovodili u vezu sa sajber-nadgledanjem novinara, aktivista i opozicionih ličnosti.
Amnesty International je 2022. objavio da je identifikovao više državnih korisnika Pegasusa, a ranija procena američkih obaveštajnih službi iz 2021. godine dovela je do tvrdnji da je prestolonaslednik Saudijske Arabije, Mohammed bin Salman, povezan sa operacijom koja je rezultirala Kašogijevim ubistvom.
U pravnom frontu, NSO Group se suočava sa tužbama i sudskim merama u nekoliko jurisdikcija zbog optužbi za zloupotrebu svoje tehnologije; američki sudovi su takođe preduzimali mere koje su ograničile aktivnosti kompanije u vezi sa napadima na korisnike aplikacija za šifrovanu komunikaciju.
Za čitaoce u regionu
Ovaj slučaj ima širi značaj za pitanja slobode medija, zaštite privatnosti i međunarodne odgovornosti država i privatnih kompanija koje razvijaju napredne špijunske tehnologije. Ako francusko tužilaštvo otvori istragu, to bi moglo doneti nova saznanja o tome kako i gde je došlo do prisluškivanja i ko stoji iza njega.
Pomozite nam da budemo bolji.
