Arheolozi iz Yorka otkrili su otiske prstiju u stvrdnutoj gipsanoj kori koja je prekrivala rimske sarkofage u Jorkširu. Nalaz pokazuje da je tečna gipsasta pasta u 3. i 4. veku bila razmazivana rukom, a ne samo izlivena vrela. 3D skeniranje otkrilo je otiske i tragove klizanja, a istraživači planiraju pokušaj izvlačenja DNK iz otisaka radi utvrđivanja mogućih bioloških podataka.
Otisci Ruku U Gipsu Otkrivaju Intiman Rimski Ritual: Kako Su Pripremali Mrtve Pre 1.800 Godina
Researchers found fingerprints and finger drag marks on plaster in a Roman burial. | Credit: Seeing the Dead Project/University of York and York Museums Trust
Arheolozi sa Univerziteta u Yorku otkrili su u Jorkširu uokvirenu gipsanu koru iz rimskog doba koja čuva jasne otiske prstiju i tragove dlanova, što ukazuje da je tečna gipsasta pasta bila razmazivana rukom pri pripremi tela za sahranu.
pieces of plaster with fingerprints in them
Nalaz potiče iz najmanje 45 sahrana u kojima je u regionu korišćen tečni gips tokom 3. i 4. veka nove ere. Jedan od sarkofaga, pronađen još 1870-ih, tek je nedavno detaljno ispitivan u okviru projekta Seeing the Dead Univerziteta u Yorku, kada su istraživači uklonili gipsanu koru i počeli sa čišćenjem i 3D skeniranjem.
pieces of plaster with fingerprints in them
Šta Je Gips I Kako Je Korišćen?
Gips je mineral bogat kalcijumom koji je u antici bio osnovni sastojak maltera i ranih oblika cementa. Kada se zagreje i pomeša s vodom, dobija se gusti, izliveni materijal poznat i kao plaster of Paris. U rimskom kontekstu ova smesa je, kad se izlila preko tela u kovčegu, stvrdnjavala i formirala čvrstu koru koja čuva oblik pokojnika, što podseća na odlivke iz Pompeje.
pieces of plaster with fingerprints in them
Nova Interpretacija Metode
Tim je ranije pretpostavljao da je gips bio veoma vruć i izliven u tečnom stanju (oko 150 °C ili 300 °F). Međutim, prisustvo otisaka prstiju i tragova klizanja sugeriše drugačije: smesa je najverovatnije bila maziva, pastozna i raširivana rukama unutar sarkofaga, a ne samo izlivena vrela masa.
pieces of plaster with fingerprints in them
Dokazi I Tehnologija
3D skeniranje otkrilo je detalje otisaka prstiju (na skanu obojeno narandžasto) i tragove vučenja materijala (označene žutom). Maureen Carroll, glavna istraživačica projekta, izjavila je da su otisci ranije bili nevidljivi jer je gips bio nanet blizu ivica sarkofaga i koru niko ranije nije uklanjao.
"To su upečatljivi tragovi ljudske aktivnosti koji u rimskom pogrebnom kontekstu obično ne opstaju," napisala je Carroll u blogu projekta. Otisci otvaraju mogućnost da se utvrdi ko je poslednji dodirnuo pokojnika — profesionalni pogrebnik ili član porodice.
Moguće Dalje Analize
Istraživači planiraju pokušaj izdvajanja eventualnih ostataka DNK iz gipsanih otisaka u Francis Crick Institutu u Londonu. Iako su šanse male zbog uslova očuvanja, u najboljem slučaju analiza bi mogla dati podatke o genetskom polu i drugim biološkim karakteristikama.
Zašto je nalaz važan? Otisci ruku u gipsu predstavljaju neposredan, emocionalan dokaz načina ophođenja sa mrtvima u rimskoj Britaniji. Osim tehničke i naučne vrednosti, oni donose ljudsku dimenziju: dodir, brigu i ritual koji su učesnici priređivali za svoje preminule.
Tim nastavlja analize postojećih nalaza u Jorkširu i očekuje da će 3D modeli i dalja laboratorijska ispitivanja dodatno rasvetliti ovu jedinstvenu praksu.
Pomozite nam da budemo bolji.
