Četiri člana Palestine Action nastavljaju štrajk glađu u pet britanskih zatvora, tražeći bolje uslove, pravično suđenje i ukidanje oznake "teror". Njihove žalbe i zdravstvene komplikacije privukle su međunarodnu pažnju i najave pravnih postupaka. Tekst stavlja slučaj u istorijski kontekst štrajkova glađu — od Irske i Gandhija do Khadera Adnana i Guantanama — i objašnjava zašto takvi protesti imaju snažan politički uticaj.
Četiri Člana Palestine Action Nastavljaju Štrajk Glađu U Britanskim Zatvorima — Istorija Otpora Postom
A pigeon flies past a mural supporting the Irish Republican Army in the Ardoyne area of north Belfast, September 9, 2015 [Cathal McNaughton/Reuters]
Četiri člana aktivističke grupe Palestine Action izjavljena su da nastavljaju štrajk glađu uprkos ozbiljnim medicinskim upozorenjima i ponovljenim prijemima u bolnicu. Optuženi se nalaze u pet različitih zatvorskih objekata u Velikoj Britaniji nakon hapšenja u vezi sa provalama u objekat podružnice izraelske kompanije Elbit Systems u Bristolu i u bazu RAF‑a u Oksfordširu.
Zahtjevi i pravni kontekst
Pripadnici Palestine Action traže poboljšanje uslova u pritvoru, pravo na pravično suđenje i povlačenje vladine odluke iz jula kojom je pokret svrstavan kao "teroristički". Grupa odbacuje optužbe za "nasilno ponašanje" i druge tačke. Rodbina i saradnici javljaju o pogoršanju zdravstvenog stanja štrajkača, a advokati pritvorenih najavili su planove za tužbu protiv državnih organa.
Mеđunarodni odziv i šira pozadina
Predmet je privukao međunarodnu pažnju i postao deo širih protesta solidarnosti sa Palestincima tokom rata u Gazi, koji je izazvao veliku međunarodnu zabrinutost i mobilizaciju demonstracija. Hiljade ljudi redovno izlaze na skupove u znak podrške grupi Palestine Action.
Štrajk glađu — istorijski okvir
Štrajk glađu kroz istoriju je bio oblik nenasilnog otpora čija snaga leži u moralnom i političkom pritisku na vlasti. Prakse slične današnjim štrajkovima glađu imaju duboke korene: od običaja u staroindijskim i irskim zajednicama do modernih političkih kampanja.
Irski slučajevi (1920, 1980–1981)
Još za vreme Irskog rata za nezavisnost 1920. oko 65 pritvorenih koji su optuživani za republikanske aktivnosti stupilo je u štrajk glađu u zatvoru Cork County Gaol. Među njima je bio i lord‑mejer Korka Terence MacSwiney, koji je umro nakon 74 dana posta i čija smrt je privukla međunarodnu pažnju.
Palestinian kids wave their national flag and hold posters showing Khader Adnan following his death on May 2, 2023 [Majdi Mohammed/AP Photo]
Tokom kasnijeg sukoba (Troubles), 1980. i 1981. godine, zatvorski protesti su eskalirali: poznati "prljavi protest" i masovni štrajk glađu, u kojem je izdvojen slučaj Bobbyja Sandsa — izabranog poslanika dok je bio u zatvoru — koji je umro zajedno sa još devet zatvorenika, doveli su do snažne osude Thatcherove vlade i promena u javnom mnjenju.
Gandhi i Indija
Mahatma Gandhi je koristio štrajk glađu (Satyagraha) kao moralno i političko sredstvo pritiska na britanske vlasti. Njegovi postovi, koji su ponekad trajali više nedelja, imali su i politički i duhovni značaj i često su pojačavali masovne proteste i nezadovoljstvo režimom.
Palestinski zatvorenici — Khader Adnan
Palestinski zatvorenici često koriste štrajk glađu kao oblik protesta protiv pritvora bez suđenja i uslova pritvora. Najpoznatiji nedavni slučaj je Khader Adnan, koji je preminuo u maju 2023. nakon 86‑dnevnog štrajka glađu u zatvoru Ayalon. Njegova smrt pokrenula je nove talase protesta i diplomatskih optužbi.
Guantanamo Bay
Nakon otvaranja zatvora u Guantanamu 2002. prisilni pritvor i dugotrajne detencije bez formalnih optužbi doveli su do višestrukih talasa štrajkova glađu. Godine 2005. prijavljeni su masovni štrajkovi (procene govore o oko 200 učesnika), a 2013. opet veliki broj pritvorenika odbijao je hranu. Dokumentovani su slučajevi prisilnog hranjenja kroz nazalne sonde i povremene tvrdnje o grubom postupanju.
Robben Island i antiaparthejdski zatvorenici
Politički zatvorenici na Robben Islandu, uključujući Nelsona Mandelu, organizovali su kolektivne oblike otpora, uključujući štrajk glađu 1966. godine. Iako su njihovi protesti bili relativno kratki, često su bili efikasni u pridobijanju pažnje i poboljšanju uslova.
Zaključak
Aktuelni slučaj Palestine Action povezuje se sa širim istorijskim nasleđem štrajkova glađu kao političkog oruđa. Dok lekari upozoravaju na ozbiljne posledice posta po zdravlje, pravne i političke posledice ovakvih štrajkova često se šire daleko izvan zidova zatvora — oblikuju javnu debatu i mogu pokrenuti pravne postupke protiv državnih organa.
Napomena: U tekstu su sačuvani ključni fakti i datumi; cilj je pružiti jasno i uravnoteženo objašnjenje aktuelnog slučaja i istorijskog konteksta štrajkova glađu.
Pomozite nam da budemo bolji.
