Kina je pokrenula antidamping istragu o uvoznom diklorsilanu iz Japana, tvrdeći da je cena pala 31% u periodu 2022–2024. Mera je usledila dan nakon zabrane izvoza proizvoda dvostruke namene prema Japanu i događa se u atmosferi zaoštravanja zbog izjava japanskih zvaničnika o Tajvanu. Pojavila su se spekulacije o mogućim ograničenjima izvoza retkih zemalja, dok Peking istovremeno jača ekonomske veze sa Južnom Korejom, gde su potpisani ugovori u vrednosti 44 miliona dolara.
Kina pokreće istragu o diklorsilanu iz Japana dok rastu trgovinske tenzije
Chinese President Xi Jinping, right, shakes hands with South Korean President Lee Jae Myung, left, during a ceremony of the Memorandum of Understanding, (MOU) between South Korea and China in Beijing, China, Monday, Jan. 5, 2026. (Han Sang-kyun/Yonhap via AP)(ASSOCIATED PRESS)
Kina je u sredu pokrenula antidamping istragu o uvoznom diklorsilanu iz Japana, hemijskom gasu koji se koristi u proizvodnji poluprovodnika. Ova mera dolazi dan nakon što je Peking uveo zabranu izvoza proizvoda dvostruke namene prema Japanu, u kontekstu rastućih političkih tenzija između dve zemlje.
Istraga i deklarisani razlozi
Ministarstvo trgovine Kine saopštilo je da je istragu pokrenulo nakon prijave domaće industrije koja tvrdi da je cena japanskog diklorsilana pala za 31% u periodu 2022–2024. Ministarstvo je navelo da je "dampinški uvoz proizvoda iz Japana narušio proizvodnju i poslovanje naše domaće industrije".
Politički kontekst i uzroci tenzija
Ove trgovinske mere usledile su nakon porasta diplomatske tenzije: nova japanska premijerka Sanae Takaichi je krajem prošle godine sugerisala da bi japanske oružane snage mogle da intervenišu u slučaju kineske akcije protiv Tajvana. Tenzi je dodatno podigla i poseta japanskog poslanika Hei Sekija (Yo Kitano) Tajvanu, tokom koje je on izjavio da je Tajvan nezavisna zemlja. Kinesko Ministarstvo spoljnih poslova odbacilo je njegove izjave kao nevažene, a portparolka Mao Ning nazvala ga je "malim zlikovcem čije reči ne vredi komentarisati".
South Korean President Lee Jae Myung speaks during a meeting with members of South Korean media in Shanghai, China, Wednesday, Jan. 7, 2026. (Han Sang-kyun/Yonhap via AP)(ASSOCIATED PRESS)
Mogućnost ograničenja izvoza retkih zemalja
Pojavila su se i nagađanja da bi Peking mogao da uvede ograničenja u izvozu određenih retkih zemalja prema Japanu, što bi podsećalo na prethodne mere kojima je Kina tokom trgovinskih sporova ograničavala izvoz kritičnih minerala. Ipak, Ministarstvo trgovine nije zvanično najavilo nove mere, a izveštaj državnog lista China Daily pozivao se na anonimne izvore čije tvrdnje nisu nezavisno potvrđene.
Istovremeno jačanje veza sa Južnom Korejom
Dok zaoštrava odnose sa Japanom, Peking istovremeno intenzivira saradnju sa Južnom Korejom. Tokom četvorodnevne posete Kini, južnokorejski predsednik Lee Jae Myung i kineski predsednik Xi Jinping nadgledali su potpisivanje sporazuma u oblastima tehnologije, trgovine, saobraćaja i zaštite životne sredine. Dve zemlje su potpisale 24 izvozne pogodbe u ukupnoj vrednosti od oko 44 miliona dolara, prema Ministarstvu trgovine Južne Koreje.
Moguće posledice i reakcije
Japan je pozvao Kinu da povuče mere koje usmereno ciljaju njegovu privredu, a zvaničnici u Tokio su ocenili da bi selektivne restrikcije bile neprihvatljive i u suprotnosti sa međunarodnim praksama. Nije objavljena konačna japanska reakcija ili kontramere. Istovremeno, kineski mediji su izvestili da su tokom novogodišnjih praznika Južna Koreja i dalje bila vodeća destinacija za letove iz kineskog kopnenog dela, dok je Peking upozorio svoje građane na moguće rizike putovanja u Japan zbog izjava japanskih zvaničnika o Tajvanu.
Zaključak: Mera protiv diklorsilana signalizuje da Peking koristi trgovinske instrumente u odgovoru na političke nesuglasice sa Japanom. Ako tenzije eskaliraju, mogući su dodatni trgovinski udari, uključujući i potencijalna ograničenja izvoza retkih zemalja — što bi imalo širi uticaj na globalnu industriju poluprovodnika i odbrambenu proizvodnju.
Pomozite nam da budemo bolji.
