Predsednik Sirije Ahmed al-Šaraa potpisao je dekret koji po prvi put formalno priznaje prava sirijskih Kurda: kurdski jezik je uvršten među nacionalne jezike, a državljanstvo je vraćeno onima koji su ga izgubili nakon popisa 1962. u provinciji Hasaka. Dekret proglašava Nowruz plaćenim državnim praznikom, zabranjuje etničku i jezičku diskriminaciju i predviđa kazne za podsticanje etničkih tenzija. Odluka je donesena u kontekstu nasilja u Alepu koje je nateralo stotine hiljada ljudi na bekstvo i osnažuje pregovore o integraciji sa SDF‑om, mada je napredak do sada spor.
Sirijski predsednik al-Šaraa priznaje prava Kurda: državljanstvo, kurdski kao državni jezik i praznik Nowruz
FILE PHOTO: Syria's President Ahmed al-Sharaa delivers a speech on the first anniversary of Bashar al-Assad's fall, in Damascus, Syria December 8, 2025. REUTERS/Khalil Ashawi/File Photo
16. januara (Reuters) - Predsednik Sirije Ahmed al-Šaraa izdao je dekret koji po prvi put formalno potvrđuje prava sirijskih Kurda: priznaje kurdski kao deo nacionalnog identiteta, omogućava podučavanje kurdskog jezika i vraća državljanstvo osobama koje su ga izgubile nakon popisa 1962. godine, saopštila je državna novinska agencija SANA.
Nasilje u Alepu i politički kontekst
Dekret je usledio nakon žestokih sukoba prošle nedelje u severnom delu Alepa, u kojima je, prema sirijskom Ministarstvu zdravlja, poginulo najmanje 23 osobe, a više od 150.000 ljudi je bilo prinuđeno da napusti dva kvarta pod kontrolom kurdskih snaga. Sukobi su prestali nakon povlačenja kurdskih boraca.
Nasilje je produbilo međuetničke i političke podele u Siriji, gde al-Šaraa pokušava da konsoliduje vlast posle 14 godina rata, dok su kurdske snage oprezne prema njegovoj, kako je opisano u izveštajima, islamistički orijentisanoj vladi.
Šta dekret predviđa
Dekret formalno:
- Priznaje kurdski identitet kao sastavni deo sirijske nacionalne strukture i uvrštava kurdski jezik kao nacionalni pored arapskog.
- Omogućava podučavanje kurdskog jezika u školama.
- Uklanja posledice mera iz popisa iz 1962. u provinciji Hasaka koje su mnoge Kurde ostavile bez državljanstva, te vraća i dodeljuje državljanstvo svim pogođenim osobama, uključujući ranije bezdržavljane.
- Proglašava Nowruz (prolećni i novogodišnji praznik) plaćenim državnim praznikom.
- Zabranjuje etničku i jezičku diskriminaciju, zahteva inkluzivnu državnu poruku i predviđa kazne za podsticanje etničkih sukoba.
Pitanje integracije i dalje otvoreno
Sirijska vlada i kurdski Savez demokratskih snaga (Syrian Democratic Forces, SDF), koji kontroliše veliki deo severoistoka, vodili su prošle godine višemesečne pregovore o integraciji kurdski upravljanih vojnih i civilnih tela u državne institucije do kraja 2025. godine. Međutim, prema izveštajima, postignut je ograničen napredak, a ključna pitanja ostaju nerešena. Dekret može predstavljati važan simbolički i pravni korak, ali primena i dalje zavisi od političke volje i bezbednosne situacije na terenu.
Izveštavali su Muhammad Al Gebaly i Yomna Ehab; uređivala Lisa Shumaker (Reuters).
Pomozite nam da budemo bolji.
