Sjedinjene Države planiraju da ukinu oko 200 pozicija u nekoliko NATO komandnih centara, što bi moglo produbiti zabrinutost evropskih saveznika o američkoj posvećenosti Alijansi. Pogođeni su obaveštajni i specijalni zapovedni centri u Ujedinjenom Kraljevstvu, Briselu i Portugalu, dok će većina smanjenja biti izvršena nepopunjavanjem važećih mesta. Iako brojčano mali u odnosu na oko 80.000 američkih vojnika u Evropi, potez ima jasno simboličko značenje u kontekstu napetosti zbog Grenlanda i najava carina.
SAD Planiraju Ukidanje Oko 200 Pozicija U NATO-u, Širi Se Zabrinutost U Evropi
NATO and U.S. flags are set on the table as U.S. Defense Secretary Pete Hegseth and NATO Secretary General Mark Rutte meet at the Pentagon in Washington, D.C., U.S., April 24, 2025. REUTERS/Nathan Howard
Vašington, 20. januara — Sjedinjene Države planiraju da umanje broj osoblja u nekoliko ključnih NATO komandnih centara, što bi moglo pojačati zabrinutost evropskih saveznika oko američke posvećenosti Alijansi, rekle su za Reuters tri osobe upoznate sa odlukom.
Prema izvorima koji su razgovarali pod uslovom anonimnosti, Trampova administracija je nekim evropskim prestonicama prenela da će biti ukinuto približno 200 pozicija u NATO telima koja nadgledaju i planiraju vojne i obaveštajne operacije.
Među pogođenim strukturama, naveli su izvori, su NATO Intelligence Fusion Centre u Ujedinjenom Kraljevstvu i Allied Special Operations Forces Command u Briselu. Takođe će biti smanjen broj osoblja u STRIKFORNATO u Portugalu, koje nadgleda deo pomorskih operacija, kao i u nekoliko drugih sličnih NATO entiteta.
Razlozi I Metod Povlačenja
Izvori nisu precizirali sve razloge za smanjenje osoblja, ali su naveli da su mere u skladu sa zvaničnom namerom administracije da više resursa preusmeri ka Zapadnoj hemisferi. Odluku je prvi izvestio The Washington Post.
Prema jednom izvoru, u nadležnim entitetima trenutno radi oko 400 američkih pripadnika, što znači da će ukupan broj Amerikanaca u tim telima biti smanjen otprilike za polovinu. Umesto masovnog povlačenja, SAD će većinom jednostavno ne popunjavati radna mesta kada zaposleni napuste položaje.
Simbolika I Širi Kontekst
Iako je broj od oko 200 ukinutih pozicija mali u odnosu na ukupnu američku vojnu prisutnost u Evropi (oko 80.000 pripadnika, pri čemu je skoro polovina u Nemačkoj), potez ima jasnu simboličku težinu. Donosi se u trenutku pojačane napetosti između SAD i pojedinih evropskih saveznika, koji već brinu zbog predsednikovih izjava i poteza.
U poslednje vreme Bela Kuća je izazvala dodatne tenzije pitanjima oko Grenlanda i najavama carina. Takođe, Pentagon je diplomatama saopštio da SAD očekuju da Evropa do 2027. preuzme većinu konvencionalnih odbrambenih kapaciteta unutar NATO-a — cilj koji su evropski zvaničnici ocenili kao nerealističan.
NATO Odgovor
Kada su zatražili komentar, predstavnik NATO-a je rekao da su promene u američkom osoblju u okviru Alijanse uobičajene i da je američko prisustvo u Evropi trenutno veće nego što je bilo prethodnih godina. "NATO i američke vlasti su u bliskom kontaktu o našoj ukupnoj posturi – kako bismo osigurali da Alijansa zadrži robusne kapacitete za odvraćanje i odbranu", rekao je zvaničnik.
Bela Kuća i Pentagon nisu odmah odgovorili na zahteve za komentar Reutersu.
Zaključak
Dok tehnički uticaj smanjenja broja pozicija na operativne kapacitete NATO-a nije jasno definisan, potez nosi snažnu političku poruku i mogao bi dodatno produbiti nesigurnost među evropskim saveznicima o dugoročnoj poziciji SAD u Alijansi.
Izvori: Reuters; doprinos: Gram Slattery, Jonathan Landay, Humeyra Pamuk; dodatno izveštavanje: Idrees Ali.
Pomozite nam da budemo bolji.
