Javid Khales, iranski vojnik, osuđen je na smrt nakon što je, prema IHRS, odbio naredbu da puca u demonstrante tokom protesta 1404 (kraj 2025.–početak 2026.). Svedoci kažu da je postupio iz humanosti, dok organizacije za ljudska prava upozoravaju na ubrzana suđenja i uskraćivanje pravne pomoći. Vlada je tokom nemira ograničavala internet, a detalji o sudskom postupku i Khalesovom trenutnom statusu ostaju nejasni.
Iranski vojnik osuđen na smrt nakon što je odbio da puca u demonstrante
Iranian soldier sentenced to death for refusing to fire on protesters during nationwide unrest
Mladi iranski vojnik, identifikovan od strane Iran Human Rights Society (IHRS) kao Javid Khales, osuđen je na smrt nakon što je navodno odbio naredbu da puca u demonstrante tokom talasa protesta označenih kao protesti 1404.
Iranian security forces escalated from pellet guns to live ammunition during protests.(Getty Images)
Detalji slučaja
Prema izveštaju IHRS, Khales je uhapšen odmah nakon što je navodno odbio da ispuni naredbu da otvori vatru na protestujuće građane. Svedoci koje je citirala organizacija tvrde da nije počinio krivično delo, već da je postupio iz humanih pobuda.
The death toll from Iranian protests rises as hundreds are allegedly killed by government forces.
"Prema obaveštenim izvorima, suočen sa zapovesti da puca u protestujući narod, odbio je da izvrši naređenje, što je dovelo do njegovog neposrednog hapšenja i pokretanja krivičnog postupka protiv njega," navodi IHRS.
Reakcije i prava optuženog
Grupa za ljudska prava i nezavisni posmatrači upozoravaju da presuda i okolnosti suđenja ukazuju na zabrinjavajući trend ubrzanih i nejasnih sudskih postupaka tokom talasa represije. IHRS i druge organizacije navode da mnogi pritvorenici nemaju pristup advokatu i da su suđenja sažeta, što dovodi u pitanje poštovanje osnovnih pravnih garancija.
In this frame grab from video obtained by the AP outside Iran, a masked demonstrator holds a picture of Iran's Crown Prince Reza Pahlavi during a protest in Tehran, Iran, Jan. 9, 2026.
Kontekst protesta
Protesti označeni kao protesti 1404 predstavljaju veliki talas anti-režimskih demonstracija koji su se održavali krajem 2025. i početkom 2026. godine. Tokom nemira došlo je do hiljada hapšenja i izveštaja o žrtvama među demonstrantima. Vlada je, prema izveštajima, u više navrata ograničavala ili prekidala pristup internetu kako bi onemogućila organizovanje i kontrolisala informacije.
Nejasnoće i trenutni status
Precizni detalji o toku sudskog postupka protiv Khalesa, kao i njegov trenutni pravni i zdravstveni status, nisu javno dostupni. IHRS upozorava da bi ova presuda mogla biti deo šire kampanje zastrašivanja koja ima za cilj da nametne apsolutnu poslušnost i uguši proteste.
Napomena: Informacije u tekstu zasnovane su na izveštajima Iran Human Rights Society i svedočenjima koja je ta organizacija objavila. Nezavisna verifikacija svih detalja nije dostupna.
Pomozite nam da budemo bolji.
