Reuters: Izrael pomerio 'Žutu liniju' dublje u Gazu — Al‑Tuffah pretvoren u pustoš, desetine zgrada srušene

GAZA — Satelitske snimke koje je analizirao Reuters i izjave stanovnika pokazuju da su izraelske snage u decembru pomerile betonske blokove koji obeležavaju tzv. „Žutu liniju“ dublje u oblast pod kontrolom Hamasa. U naselju Al‑Tuffah u Gazi, nakon pomeranja blokova za oko 200 metara, započeto je razaranje pojasa između novih blokova i prvobitne linije — pri čemu je, prema analizi snimaka, uništeno najmanje 40 zgrada.

Šta pokazuju snimci

Satelitske fotografije snimljene 2. i 13. decembra ilustruju kako su blokovi prvobitno postavljeni na strani koja je bila pod kontrolom Hamasa, a zatim pomereni dublje u naselje. Između nove pozicije blokova i ranije označene Žute linije ostalo je vrlo malo netaknutih objekata. Reutersova analiza ne može sa sigurnošću utvrditi kojim je sredstvima izvedeno rušenje — prethodno su korišćeni vazdušni udari, kontrolisane eksplozije i buldožeri.

Širi kontekst u Pojasu Gaze

Slično je zabeleženo i na drugim lokacijama Pojasa Gaze. U Khan Junisu satelitski snimci iz decembra ukazuju da su neki blokovi postavljeni i do 390 metara preko ranije linije, a drugi oko 220 metara. U tom periodu snimci pokazuju i rušenja više zgrada i rastavljanje dva kampa sa šatorima namenjenih raseljenim osobama.

A general view of destroyed houses in areas marked as 'Yellow Line' by the Israeli military, in east of Gaza City, January 16, 2026. REUTERS/Dawoud Abu Alkas

Analiza takođe pokazuje izgradnju najmanje šest većih utvrđenja na izraelskoj strani, svi unutar 700 metara od linije kontrole; jedno takvo utvrđenje u Beit Hanunu locirano je oko 264 metra od linije. Reuters je tražio objašnjenje od izraelske vojske, ali nije dobio detaljna odgovora o konkretnim slučajevima.

Reakcije i izjava vojske

Izraelska vojska je nakon objave saopštila da su tvrdnje o namernom pomeranju Žute linije netačne. U izjavi se navodi da se „Žuta linija“ vizuelno obeležava u skladu sa terenom i topografskim uslovima i da se obeležavanje prilagođava neophodnim operativnim aktivnostima za otklanjanje pretnji.

Vojni izvor je Reutersu rekao da nije moguće uvek tačno fizički obeležiti liniju onako kako je prikazana na mapama zbog objekata na terenu, te da su prikazi koje objavljuju vojska i administracija tadašnjeg američkog predsednika ilustrativne prirode.

Uticaj na civile

Manal Abu Al‑Kas, stanovnica Al‑Tuffaha, izjavila je da su ona i porodica bili primorani da odu nakon pomeranja blokova i nastavka izvlačenja granata po naselju. Reuters navodi da je više od 460 Palestinaca, među kojima su mnogi deca, poginulo od stupanja primirja u oktobru, dok su militanti ubili trojicu izraelskih vojnika.

Displaced Palestinian people walk near the area marked as 'Yellow Line' by the Israeli military, in east of Gaza City, January 16, 2026. REUTERS/Dawoud Abu Alkas

Portparol Hamasa Hazem Qassem upozorava da ovaj pomak linije tera hiljade ljudi da se povlače prema zapadu, čime se, kako kaže, stvara opasnost da će većina stanovništva biti sabijena u uski priobalni pojas koji zauzima manje od 30% teritorije Pojasa Gaze.

Politički okvir

Sporazum o primirju, koji podržavaju SAD i koji sadrži Trampov 20‑tačkani plan, predviđa zamrzavanje linija i fazno povlačenje snaga pod određenim uslovima, uključujući razoružanje Hamasa. Reuters napominje da su dalje povlačenja bila uslovljena ispunjavanjem tih koraka, dok su na terenu zabeleženi ponovni incidenti i optužbe za kršenje primirja od obe strane.

Zaključak

Reutersova analiza satelitskih snimaka i svedočenja stanovnika ukazuje na to da su fizičke oznake kontrole — betonski blokovi poznati kao „Žuta linija“ — u nekim oblastima zapravo postavljene dublje u teritoriju pod kontrolom Hamasa, što je imalo neposredne posledice po civilno stanovništvo. Izraelska vojska demantuje namerni pomak linije, dok nezavisna analiza snimaka i dalje pokazuje razaranje i raseljavanje u pogođenim kvartovima.