Nova studija dokazuje da su ljudi, a ne glečeri, prenosili kamenje za Stounhendž. Analizom >700 zrna zircona i apatita iz rečnih sedimenata oko Salisbury Plaina nije pronađen mineralni otisak koji bi upućivao na poreklo iz Velsa ili Škotske. Bluestones su povezani s Preseli Hills (oko 225 km), dok Altar Stone verovatno potiče iz severne Engleske ili Škotske; rad je objavljen 21. januara u Communications Earth and Environment.
Studija Razrešava Misteriju: Ljudi, Ne Glečeri, Preneli Kamenje Za Stounhendž
Stonehenge's megaliths were not transported by glaciers to their current location, researchers say. | Credit: Captain Skyhigh via Getty Images
Nova međunarodna studija potvrđuje ono o čemu su mnogi arheolozi sumnjali: megaliti Stounhendža nisu se našli na Salisbury Plain slučajno, već su ih prevezli ljudi iz udaljenijih delova Britanskih ostrva — a ne ledene ploče.
Kako su istraživanja izvedena?
Istraživači su uzeli sedimente iz reka u okolini Stounhendža i analizirali više od 700 sićušnih zrna zircona i apatita. Korišćenjem poznatih stopa radioaktivnog raspada datovali su ta zrna kako bi rekonstrukcijom starosti otkrili geološko poreklo materijala koji čini obližnje stene.
Autori studije Anthony Clarke i Christopher Kirkland navode da je primenjena „najsavremenija metoda mineralnog otiska“ koja je omogućila preciznije praćenje izvora kamenja.
Šta su otkrili?
Većina analiziranih zircona dala je starosti između približno 1,7 i 1,1 milijardi godina, što odgovara starim stenskim formacijama tipičnim za južnu Englesku. Apatiti su koncentrisani oko ~60 miliona godina, perioda kada je kraj bio prekriven plitkim suptropskim morem. Nije nađen pouzdan mineralni „otisak“ koji bi ukazivao da su stene sačinjavale rečne sedimente dopremljene iz Preseli Hills (zapadni Vels) ili Škotske.
Šta to znači za teoriju o glečerskom transportu?
Rezultati ukazuju da glečeri tokom poslednjeg ledenog doba (pre 2,6 miliona–11.700 godina) nisu dosezali do Salisbury Plaina, pa stoga nemaju podršku podaci koji bi sugerisali da su ledene mase slučajno ostavile bluestone ili Altar Stone na tom području. To upućuje da su ljudi svesno birali i prenosili određene vrste kamenja za gradnju spomenika.
Implikacije i dalja istraživanja
Bluestones potiču iz Preseli Hills u zapadnom Velsu, udaljenih oko 225 km (140 milja), dok je Altar Stone verovatno iz severne Engleske ili Škotske — preko 500 km (≈300 milja) udaljenosti — što otvara mogućnost složenih kopnenih i pomorskih puteva prenosa. Studija, objavljena 21. januara u časopisu Communications Earth and Environment, jača argument da su prapraistorijski graditelji posvećeno prenosili "egzotične" blokove, a ne da su koristili materijal koji je tamo slučajno dospeo.
Iako ova analiza znatno ograničava mogućnost glečerskog transporta, naučnici ističu da su potrebna dodatna istraživanja geohemijskih otisaka i arheoloških tragova trasiranja puteva prevoza kako bi se bolje razumele tehnike i rute koje su koristili prastari ljudi.
Pomozite nam da budemo bolji.
