Američki senator Marco Rubio razgovarao je sa iračkim premijerom Mohammedom Shijom al‑Sudanim nakon prenosa prve grupe pritvorenika povezanih sa ISIL‑om iz Hasake u Irak i pozvao Bagdad da očuva autonomiju od Irana. SAD su premestile prvih 150 pritvorenika, sa planom da ih se prebaci do 7.000, što označava pomak u američkoj strategiji ka većoj saradnji sa Damaskom i Bagdadom umesto isključivog oslanjanja na SDF. Razmena stavova događa se u atmosferi pojačanih regionalnih tenzija i pomeranja američkih vojnih snaga ka Zalivu.
Senator Marco Rubio Pozvao Bagdad Na Autonomiju Dok SAD Premještaju Pritvorenike ISIL‑a U Irak
Members of Syrian security forces gather after taking control of al-Hol camp, housing ISIL fighters, following the withdrawal of Syrian Democratic Forces, in Hasakah, Syria, January 21, 2026 [Khalil Ashawi/Reuters]
Američki senator Marco Rubio razgovarao je sa iračkim premijerom Mohammedom Shijom al‑Sudanim nakon prenosa pritvorenika povezanih sa ISIL‑om iz Sirije u Irak i tom prilikom pozvao Bagdad da očuva autonomiju u odnosu na Iran, dok se regionalne tenzije pojačavaju.
Kontekst razgovora
U saopštenju Stejt departmenta navodi se da je Rubio pohvalio „inicijativu i liderstvo Vlade Iraka u ubrzavanju transfera i pritvaranja terorista ISIS‑a“. Prema istom izvoru, razgovor je održan u nedelju.
Transfer pritvorenika i promene u strategiji
Američka vojska saopštila je da je premestila prvih 150 pritvorenika iz pritvorskog centra u Hasaki, Sirija, na bezbednu lokaciju u Iraku. Navodi se da je plan da se u narednom periodu u Irak prebaci do 7.000 osoba povezanych sa ISIL‑om. Transfer dolazi dok sirijske snage preuzimaju kontrolu nad područjima koja su ranije držale kurdske Sirijske Demokratske Snage (SDF).
Ovaj potez predstavlja značajan pomak u pristupu SAD‑a: umesto dosadašnjeg oslanjanja pretežno na SDF, primećuje se veće afirmisanje saradnje sa vladom Sirije i vlastima u Bagdadu. SDF su tokom borbe protiv ISIL‑a ranije dobijale obuku i podršku SAD‑a.
Političke implikacije za Irak
Razgovor je usledio u trenutku kada se u Iraku očekuje povratak Nourija al‑Malikija na mesto premijera nakon više od deset godina. Al‑Maliki je prvi put postao premijer 2006. godine uz podršku SAD, a kasnije je često kritikovan zbog navodnog sprovodjenja sektaških politika.
Rubio je izjavio da „Irak može u potpunosti ostvariti svoj potencijal kao sila za stabilnost, prosperitet i bezbednost na Bliskom istoku“ i upozorio da vlada pod iranskim uticajem ne bi mogla da stavi iračke interese na prvo mesto niti da održi zemlju van regionalnih sukoba, prema saopštenju Stejt departmenta.
Regionalne tenzije i pomeranje snaga
Paralelno sa diplomatskim aktivnostima, SAD premeštaju vojne snage u region. Predsednik Donald Trump je u jednom trenutku izjavio da se „armada“ ratnih brodova kreće ka Zalivu, dok su u Iranu tokom masovnih protesta zabeleženi pozivi na moguću odmazdu nakon pretnji spoljne intervencije. Ove izjave su dodatno povećale napetost između Vašingtona i Teherana.
Kratka istorijska napomena
SAD su izvršile invaziju na Irak 2003. godine, događaj koji je doveo do dugotrajnog perioda političke nestabilnosti i pojave ekstremističkih grupa, uključujući al‑Qaedu i kasnije ISIL. Glavni povlačenje američkih borbenih snaga dogodilo se 2011. godine.
Napomena: Neki raniji navodi u medijima o vojnim udarima na iranske nuklearne objekte nisu bili potvrđeni nezavisnim izvorima. U tekstu su iskorišćeni proverljivi zvanični izvori i saopštenja.
Pomozite nam da budemo bolji.
