U kampu Al‑Roj vlada neizvesnost: Shamima Begum drži nizak profil dok su mnoge žene navodno spakovale torbe i nadaju se bekstvu ili oslobađanju. Ofanziva snaga povezanih sa Damaskom i pad kampa Hol izazvali su talas bekstava i haos u regionu. Kurdske vlasti tvrde da su ostale bez potpore zapadnih saveznika, dok SAD evakuišu hiljade muških zatvorenika u Irak.
Suočila Sam Se Sa Shamimom Begum: U Al‑Roju Spakovane Torbe I Nada Za Bekstvo
The small, litter-strewn market where Shamima Begum was seen shopping for groceries
Na pijaci zatrpanoj smećem tik uz ulaz u prihvatni kamp Al‑Roj, Shamima Begum kupuje osnovne namirnice. Bivša britanska učenica prolazi između pretežno zatvorenih tezgi, obučena u duks sa kapuljačom i zaštitnom maskom, i na primeren način pokušava da izbegne pažnju.
Shamima Begum, pictured at Al-Roj in 2021, faces a deeply uncertain fate - Sam Tarling for The Telegraph
Kada je reporter Telegrapha prišao i začuo britanski naglasak, Begum se naglo okrenula i nestala unutar šatorskog naselja u kojem su smeštene hiljade članica i rodbine Islamske države (IS). Begum, kojoj je britansko državljanstvo oduzeto nakon brojnih kontroverznih medijskih nastupa, navodno drži nizak profil i retko izlazi iz svog šatora.
Al-Hol detainees take advantage of the chaos as Kurdish-led fighters hand over control of the prison camp to government forces - Khalil Ashawi/Reuters
Promena na terenu i rastuća neizvesnost
U protekloj nedelji dramatična ofanziva snaga povezanih sa Damaskom osvojila je približno 80% teritorije severoistočne Sirije koju su do sada kontrolisale kurdske vlasti. Tokom haosa su već zabeleženi bekstva iz nekoliko kampova; posebno je dramatičan pad ogromnog kampa Hol, u kojem je bilo oko 23.000 žena i dece povezanih sa IS.
Al-Roj camp manager Hekemiya Ibrahim says Begum has packed her bags in hope
Snage pod vođstvom bivšeg džihadiste Ahmeda al‑Sharaa preuzele su kontrolu nad delovima regiona i, kako izveštaji navode, nad nekim zatvorskim centrima. Kurdske vlasti tvrde da su kontakt sa američkim partnerima izgubile još u decembru, dok SAD istovremeno organizuju evakuaciju procenjenih 7.000 muških zatvorenika u Irak.
In Al-Roj camp, IS brides like Shamima Begum are anticipating change
Život u kampu: strah, nada i direktorovi komentari
U Al‑Roju, koji trenutno prima više od 2.000 stranih žena i dece (među kojima je oko 15 Britanki ili dvojnog državljanstva), vlada velika neizvesnost. „Žene koje su ranije bile vrlo vidljive u kampu sada se retko viđaju“, kaže kurdska menadžerka kampa Hekemiya Ibrahim. Prema njenim rečima, mnoge zatvorenice „tiho pakuju torbe“ i pokušavaju da prikupe novac od simpatizera kako bi pobegle.
An IS flag scrawled by children appeared on a wall near the Roj camp bakery
„Ona skoro nikad ne govori i retko izlazi napolje. Ako pogledate u njihove šatore, videćete da su im torbe spakovane.“ — Hekemiya Ibrahim
Stanarke imaju pristup zabranjenim mobilnim telefonima i održavaju kontakte sa pristalicama IS u Siriji i inostranstvu, pa se nada brzim promenama širila i pre nastupa al‑Sharaa u januaru 2026. Dok pojedine žene iskazuju želju za povratkom kućama i priznavanjem greške, druge ostaju duboko radikalizovane i strahuju se međusobnih obračuna.
Syrian internal security forces guard the Al-Hol camp after Kurdish forces withdrew from the site, Jan 21 - OMAR HAJ KADOUR / AFP via Getty Images
Bezbednosna situacija i moguće posledice
Roj trenutno čuvaju kurdske jedinice Women’s Protection Units (YPJ), ali se na zidu blizu pekare pojavio IS‑ov simbol i grafit „Vratićemo se“. Islamisticke snage, neke sa oznakama sličnim IS‑u, približile su se na oko 20 milja od kampa, što je podstaklo nadu kod zatvorenica da bi mogle biti oslobođene ili da će doći do promena vlasti koje će im pogodovati.
Al-Roj holds around 15 British or dual-national IS-affiliated women and their children
Kurdske vlasti izražavaju ogorčenje prema zapadnim saveznicima, tvrdeći da su ih napustili nakon decenije saradnje; neke zapadne države su ipak tokom protekle godine tiho repatrijovale mali broj državljana iz kampova. Mnoge žene, međutim, odbijaju povratak i nadaju se oslobađanju ili se drže radikalnih uverenja.
Širi kontekst
Pad Hol kampa i ofanziva u arapsko‑većinskim područjima prekinuli su decenijsku kontrolu koju su držale kurdske snage u toj zoni i izazvali ozbiljne humanitarne posledice — uključujući nestašicu lekova i izveštaje o smrtima civila. Kurdski zvaničnici upozoravaju da bi promena geopolitičkih savezništava i povlačenje podrške moglo dodatno oslabiti region i podstaći nove izbijanja nasilja.
Napomena: Izveštaj sadrži izjave lokalnih zvaničnika i stanovnica kampa prenete medijskim izvorima; situacija se brzo menja i procene se mogu razlikovati u zavisnosti od izvora.
Pomozite nam da budemo bolji.
