Vlada Izraela odobrila je ponovnu registraciju zemljišta na Zapadnoj obali prvi put od 1967. godine, postupak koji je bio obustavljen skoro šest decenija. Predlog su podneli ministri Bezalel Smotrich, Yariv Levin i Israel Katz, a ranija jordanska registracija obuhvatila je tek oko 30% teritorije. Aktivacija procesa stavlja teret dokazivanja vlasništva na Palestince, što kritičari ocenjuju kao praktično neizvodljivo i potencijalno vodi do automatske klasifikacije zemljišta kao državnog. Ujedinjene nacije su takve mere nazvale destabilizujućim i nezakonitim.
Izrael Pokreće Registraciju Zemljišta Na Zapadnoj Obali — Prvi Put Od 1967.
Billboards advertise new houses for sale in the Shilo settlement, in the West Bank on Feb. 9. The Israeli Security Cabinet approved measures to expand Israel's control of the West Bank by removing land sale restrictions, increasing enforcement in Areas A and B and renewing state-led land acquisition in the Palestinian territories. Photo by Debbie Hill/UPI
Vlada Izraela pokrenula je postupak registracije zemljišta na Zapadnoj obali prvi put od 1967. godine, navodi se u saopštenju objavljenom nakon što je predlog zvanično odobren. Izraelsko Ministarstvo spoljnih poslova opisuje taj korak kao administrativnu meru, dok palestinski predstavnici i kritičari upozoravaju da bi mogao imati dalekosežne posledice po prava lokalnog stanovništva.
Ko je podneo predlog? Predlog za ponovnu uspostavu procesa registracije podneli su ministar finansija Bezalel Smotrich, ministar pravde Yariv Levin i ministar odbrane Israel Katz. Procedura je bila u mirovanju gotovo šest decenija i sada treba da bude ponovno aktivirana nakon odluke vlade.
A woman works in the field beside an Israeli multi-layered wire fence surrounding the Palestinian village of Sinjil in the West Bank on Feb. 9. Photo by Debbie Hill/UPI
Istorijski kontekst — Zemljište na Zapadnoj obali prethodno je bilo evidentirano pod jordanskom upravom. Jordan je kontrolisao taj deo teritorije do 1967. godine, kada je područje prešlo pod izraelsku okupaciju tokom Šestodnevnog rata. Do sada je službeno registrovano samo oko 30% teritorije Zapadne obale, što znači da većina parcela nije imala aktuelnu evidenciju vlasništva.
Šta znači aktivacija registracije? Postupak podrazumeva da sadašnji korisnici i vlasnici zemljišta moraju da dokažu svoje pravo svojine prema pravilima koja primenjuje izraelski sistem. Kritičari, uključujući organizacije za ljudska prava i palestinske predstavnike, tvrde da će taj teret biti teško ili gotovo nemoguće ispuniti za veliki broj Palestinaca, zbog nedostatka dokumenata ili praćenja zemljišnih prava tokom decenija.
Israeli far-right Minister of Finance Bezalel Smotrich is among the Israeli officials to propose the reinstatement of a land registration plan in the West Bank that the Israeli government approved on Sunday. File Photo by Debbie Hill/ UPI
"Ako ne uspeju, zemlja će automatski biti registrovana kao državno zemljište," navodi izraelska organizacija Peace Now, koja se zalaže za rešenje dve države.
Prošle nedelje Bezbednosni kabinet Izraela odobrio je i druge mere kojima se širi kontrola nad Zapadnom obalom. Generalni sekretar Ujedinjenih nacija Antonio Guterres osudio je te poteze, ocenjujući ih kao "destabilizujuće" i "nezakonite" u pismenom saopštenju.
Moguće posledice — Stručnjaci upozoravaju da bi obnova registracije mogla dovesti do povećanog broja sporova oko zemljišta, urušavanja prava na posed za one koji ne uspeju da dokažu vlasništvo i do promene statusa nepokretnosti koje se potom mogu klasifikovati kao državno zemljište. Proces može imati i političke posledice na pregovore o budućem statusu teritorije.
Zaključak — Iako izraelske vlasti naglašavaju administrativni karakter mere, protivnici je vide kao korak koji bi mogao promeniti raspodelu zemljišta na Zapadnoj obali i dodatno zakomplikovati već napetu političku situaciju u regionu.
Pomozite nam da budemo bolji.
