NASA upozorava da postoji oko 15.000 srednje velikih asteroida koji još nisu otkriveni i koji bi mogli izazvati regionalne katastrofe. Problem je što su mnogi sakriveni u Sunčevom blještavilu i nevidljivi optičkim teleskopima. NASA planira lansiranje infracrvenog teleskopa (Near-Earth Object Surveyor) kako bi otkrila tamne objekte, ali i dalje nedostaju operativni resursi i fondovi za brzu planetarnu odbranu.
NASA Upozorava: Oko 15.000 „Ubica Gradova” Još Nisu Otkriveni — Šta To Znači Za Zemlju?
NASA warns of 15,000 undetected asteroids that could wipe out entire cities. | ©Image Credit: NASA
Zamislite stenu veličine fudbalskog stadiona koja juri svemirom brzinom od nekoliko hiljada kilometara na sat prema velikom gradu, a da nemamo spreman način da je zaustavimo. NASA je upozorila da u blizini Zemlje postoji veliki broj srednje velikih asteroida koji još nisu identifikovani i koji bi mogli prouzrokovati katastrofalnu regionalnu štetu ako bi udarili u naseljeno područje.
Šta je problem?
Prema izlaganju Kelly Fast, zvaničnice NASA-inog programa za planetarnu odbranu, najveća ranjivost nisu ogromni „ubice planeta” (koje već znamo i pratimo), niti sitni meteoroidi koji nas povremeno pogađaju — već srednje velike stene prečnika ~150 metara (oko 500 stopa). Takve gromade su dovoljno velike da prežive ulazak u atmosferu i izazovu ozbiljnu regionalnu štetu, a istovremeno su često premale da bi ih postojeći optički teleskopi lako detektovali.
„Ono što me drži budnom noću su asteroidi za koje ne znamo,” rekla je Kelly Fast.
Zašto ih ne vidimo?
Dio problema je njihova «skrivenost» — mnogi orbitiraju Sunce na način da su često blizu Sunčeve pravca sa naše tačke gledišta, pa ih optički teleskopi ne mogu videti zbog blještavila. Procena govori o desetinama hiljada potencijalno opasnih objekata u neposrednom kosmičkom okruženju: od procenjenih ~25.000 takvih tela, otkriveno je tek oko 40%.
Šta NASA radi?
Da bi popunila ovu rupu u detekciji, NASA planira da u narednom periodu lansira svemirski teleskop specijalizovan za pronalaženje termalnih (infracrvenih) signala tamnih asteroida — poznat kao Near-Earth Object Surveyor. Takav pristup omogućava otkrivanje objekata koji ne reflektuju dovoljno vidljive svetlosti, jer „osećanjem” njihove toplote teleskop može uočiti i one skrivene u Sunčevom blještavilu.
Detekcija Je Samo Početak
Iako je misija DART iz 2022. pokazala da ljudska tehnologija može da izmeni putanju manjeg tela (udaranjem svemirskim letelicama), stručnjaci upozoravaju da današnje odbrambene kapacitete ne čini spremnim za hitan odgovor na „ubice gradova”. Nancy Chabot, jedna od vođa DART misije, navodi da ne postoji gotov interceptor za brzu reakciju i da nedostatak finansiranja otežava držanje planetarne odbrane u stalnoj pripravnosti.
„Trenutno nemamo način da idemo i aktivno odvratimo jedan,” rekla je Nancy Chabot.
Specifična briga: asteroid 2024 YR4
Mediji su izvestili da postoji zabrinutost oko asteroida 2024 YR4 i da određeni modeli ukazuju na malu, ali neminovnu verovatnoću sudara s Mesecom u narednim godinama. Istraživači prate njegove putanje i razmatraju opcije — od mehaničkog izmeštanja do radikalnijih predloga koje su u javnosti pominjali tabloidi (npr. nuklearni udar) — pri čemu se takve ekstremne metode metodološki pažljivo analiziraju i nisu nužno prvi izbor stručnjaka.
Zaključak
Glavna poruka stručnjaka glasi: potrebno je bolje i ranije detektovati srednje velike asteroide i paralelno razviti operativne sposobnosti za brzo reagovanje. To uključuje ulaganja u infracrvene teleskope u svemiru, međunarodnu saradnju u praćenju potencijalno opasnih tela i razvoj protokola za defleksiju u slučaju verifikovane pretnje.
Izvori: izveštaji Daily Star, The Times of London, New York Post i izjave NASA-inog osoblja objavljene tokom AAAS skupa. Napomena: pojedine medijske tvrdnje su senzacionalizovane; naučnici nastavljaju sa proverama i modelovanjem putanja.
Pomozite nam da budemo bolji.
