Otkrivena je galaksija CDG-2 za koju tamna materija čini približno 99% ukupne mase. Sistem je otkriven posredno kroz četiri globularna klastera u Persejevom skupu, a ukupna svetlost odgovara ~6 miliona Sunčevih zvezda (oko 16% te svetlosti potiče od klastera). Otkriće, potvrđeno Hubble, Euclid i Subaru teleskopima, pomaže da se razume uticaj tamne materije na evoluciju galaksija.
Otkrivena CDG-2 — Galaksija Koja Je 99% Tamne Materije
Credit: NASA, ESA, Dayi Li (UToronto); Image Processing: Joseph DePasquale (STScI)
Astronomi su pomoću svemirskih teleskopa Hubble i Euclid, uz posrednu podršku teleskopa Subaru, identifikovali izuzetno siromašan i gotovo nevidljiv galaktički sistem označen kao CDG-2. Prema procenama istraživača, tamna materija čini oko 99% ukupne mase ove galaksije, što je čini jednom od najekstremnijih kandidata za "mračnu galaksiju".
CDG-2, an extremely dark matter-dominated galaxy as it is found in its host galaxy cluster and seen by the Hubble Space Telescope. | Credit: NASA, ESA, Dayi Li (UToronto); Image Processing: Joseph DePasquale (STScI)
Kako je otkrivena
CDG-2 je otkriven ne direktnim osvetljenjem galaksije, već posredno — kroz četiri gusto spakovana globularna klastera koji su ukazali na prisustvo skrivene, niskosvetleće populacije zvezda. Tim je najpre identifikovao grupisanja klastera u Persejevom skupu galaksija, a potom su Hubble, Euclid i Subaru potvrdili slab sjaj koji okružuje te klastere i predstavlja trag same galaksije.
Dark matter at the heart of a spiral galaxy and spreading outward past that galaxy's visible matter. | Credit: Robert Lea (created with Canva)
Udaljenost CDG-2 procenjena je na red veličine ~245 miliona svetlosnih godina, pri čemu se vrednosti za Persejev skup u literaturi kreću u rasponu otprilike 245–300 miliona svetlosnih godina, zavisno od metode merenja.
The low-surface-brightness galaxy CDG-2, found in the center of this image from the Hubble Space Telescope, is dominated by dark matter and contains only a sparse scattering of stars. | Credit: NASA, ESA, D. Li (Utoronto), Image Processing: J. DePasquale (STScI)
Šta su pokazala merenja
Detaljna analiza ukazuje da ukupna svetlost galaksije odgovara približno 6 miliona zvezda sličnih Suncu, pri čemu su četiri globularna klastera doprinela oko 16% ukupne uočene svetlosti. Na osnovu količine vidljive (baryonske) materije i dinamike sistema, tim je zaključio da tamna materija čini oko 99% mase CDG-2.
Zašto je ovo važno
Otkrivanje objekata sa tako ekstremnim odnosom tamne i obične materije pomaže da se bolje razume kako tamna materija utiče na formiranje i evoluciju galaksija. Jedna od teorija tima je da je CDG-2 bio gubitnik u gravitacionim interakcijama — da su mu većina zvezda i gas bili strgani pri susretima sa drugim, većim galaksijama, dok su gusti globularni klasteri preživeli kao jedini vidljivi trag.
David Li (University of Toronto): 'Ovo je prva galaksija otkrivena isključivo putem svoje populacije globularnih klastera. Prema konzervativnim pretpostavkama, ta četiri klastera predstavljaju celu populaciju globularnih klastera CDG-2.'
Rezultati su objavljeni u časopisu The Astrophysical Journal Letters. Dalja posmatranja i simulacije pomoći će da se razjasne poreklo ovakvih objekata i uloga koju su imale gravitacione interakcije u njihovoj istoriji.
Pomozite nam da budemo bolji.
