Kina je 7. februara lansirala četvrti let svemirskog aviona Shendong iz Jiuquana, dok SAD već duže vreme testiraju X-37B. Treća misija Shendonga trajala je 267 dana i ocenjena je kao uspeh u verifikaciji tehnologija za višekratnu upotrebu. Tokom prethodnih testova Shendong je u orbiti oslobađao male objekte koji su emitovali signale i bili praćeni od strane američke Svemirske komande i amaterskih posmatrača, što podstiče nagađanja o testiranju RPO sposobnosti.
Tajanstveni kineski svemirski avion Shendong Lansiran Četvrti Put — Šta Radi U Orbiti?
China's secretive space plane, dubbed Shendong, or "Divine Dragon," launched for the fourth time on February 7.
Svet pažljivo prati rivalstvo dve supersile u orbiti: Sjedinjene Države već više od decenije operišu strogo poverljivi svemirski avion Boeing X-37B, dok je Kina 7. februara iz Jiuquana lansirala četvrti let svog tajanstvenog svemirskog aviona Shendong ("Božanski zmaj"). Iako obe platforme podsećaju na mali, višekratno upotrebljiv svemirski avion sposoban za autonomni povratak kroz atmosferu, njihova tačna misija ostaje slabo dokumentovana.
Šta znamo
Do sada su dve verzije X-37B obavile sedam misija tokom poslednjih 15 godina i provele zajednički više hiljada dana u svemiru. Kina je treću misiju Shendonga završila u septembru 2024. nakon 267 dana u orbiti; zvanično je let ocenjen kao uspešan u kontekstu verifikacije tehnologija za višekratnu upotrebu.
Misteriozni objekti i signali
Najzagonetniji deo dosadašnjih testova Shendonga je oslobađanje malih objekata u orbiti, koje su pratili američka Svemirska komanda i nezavisni posmatrači. Neke objave navode da su ti objekti emitovali signale, što je podstaklo spekulacije o tome da Kina testira male satelite, eksperimentalne terete ili opremu za bliske pristupe drugim svemirskim objektima.
Moguće namene i rizici
Analitičari ukazuju na nekoliko mogućih ciljeva: testiranje ponovne upotrebljivosti i aerodinamičkog povratka, demonstracije preciznog raspoređivanja tereta u orbiti, kao i rendezvous and proximity operations (RPO) — manevri bliskog pristupa drugim satelitima. Takve sposobnosti imaju i civilne i vojne implikacije: od servisiranja i popravke satelita do potencijalnog ometanja ili spektakularnih bliskih manevara koji mogu povećati tenzije u svemiru.
„Mislim da se to uklapa sa drugim aktivnostima koje sprovode — izvođenje RPO manevra u niskoj i geostacionarnoj orbiti,” rekla je Victoria Samson iz Secure World Foundation za Space.com. „Ovo je veština za koju pokazuju interesovanje i Kina, i Rusija, i SAD.”
Tehničke naznake
Lansiranje Shendonga raketom Long March 2F i procene nosivosti ukazuju da bi njegova veličina i kapacitet mogli biti slični X-37B, ali bez javno dostupnih tehničkih podataka teško je donositi precizne zaključke.
Zaključak: I Shendong i X-37B služe kao podsetnik da se svemir sve više koristi za testiranje naprednih, često poverljivih tehnologija. Dok vlasti navode da su ciljevi miroljubivi — verifikacija višekratnih tehnologija i unapređenje svemirskih operacija — odsustvo transparentnih podataka ostavlja širok prostor za bezbednosne brige i spekulacije.
Više detalja: Kineski svemirski avion navodno je oslobodio šest misterioznih objekata koji su emitovali signale.
Pomozite nam da budemo bolji.
