Vrhovni sud Izraela doneo je privremenu meru koja zaustavlja sprovođenje vladine odluke o zabrani rada 37 humanitarnih organizacija dok sud ne odluči o tužbi 17 grupa. Odluka daje kratkoročno olakšanje za organizacije koje isporučuju pomoć u Gazi, gde su izraelski vazdušni udari usmrtili najmanje četvoro ljudi. Istovremeno, SAD su počele da pružaju konzularne usluge u naselju Efrat na Zapadnoj obali, što oslikava promenu američke politike.
Vrhovni sud Izraela Privremeno Dozvolio Rad Humanitarnih Organizacija u Gazi; Vazdušni Udari Ubijaju Četvoro
FILE - Nanaa Abu Jari cooks outside her tent after it was flooded by rainwater in Nuseirat, central Gaza Strip, Friday, Jan. 2, 2026. (AP Photo/Abdel Kareem Hana, File)(ASSOCIATED PRESS)
Vrhovni sud Izraela u petak je doneo privremenu meru koja omogućava međunarodnim humanitarnim organizacijama da nastave rad u Pojasu Gaze i drugim palestinskim teritorijama, dok su izraelski vazdušni udari usmrtili najmanje četvoro ljudi u tom ratom razorenom području.
Sudska odluka i posledice
Odluka Vrhovnog suda, doneta nakon tužbe 17 organizacija za pomoć, praktično je suspendovala raniju vladinu naredbu koja je zabranjivala rad organizacija koje nisu prihvatile nove propise. Izraelska vlada je prethodno najavila da će do 1. marta zabraniti rad 37 organizacija zbog nepridržavanja novih pravila iz prethodne godine, koja zahtevaju prijavu imena i kontakt‑podataka zaposlenih, kao i detalje o finansiranju i delovanju.
Organizacije smatraju da su ti zahtevi invazivni i proizvoljni i upozoravaju da bi zabrana ozbiljno otežala isporuku ključne humanitarne pomoći ljudima u razorenoj Gazi. Petkova privremena mera ostavlja dosadašnje stanje na snazi i ne nalaže organizacijama da napuste teritoriju dok sud ne donese konačnu odluku, čiji datum još nije određen.
Reakcije i pravni argumenti
"Ovo je, međutim, korak u pravom smeru — ali je pred nama još dug put. Nastavićemo da se borimo da možemo da obavljamo naš posao i da isporučujemo pomoć koja spašava živote Palestincima kojima je potrebna," rekla je Athena Rayburn, izvršna direktorka AIDA, krovne organizacije koja predstavlja više od 100 grupa koje rade na palestinskim teritorijama.
Advokati koji zastupaju humanitarne organizacije tvrde da novi propisi krše međunarodno pravo i ukazuju da Izrael, kao okupatorska sila, ima obavezu da obezbedi dostavu hrane i lekova civilnom stanovništvu. Tužbom se takođe navodi da Izrael nema ovlašćenje da zatvara organizacije na područjima pod nominalnom kontrolom Palestinske uprave.
Sukobi i stanje u Gazi
Velika većina od oko 2 miliona stanovnika Gaze zavisi od rada humanitarnih organizacija za hranu, vodu, zdravstvenu zaštitu, sklonište i druge osnovne potrepštine nakon što je dvogodišnja ofanziva uništila veliki deo teritorije. Stotine hiljada ljudi i dalje žive u šatorima, a obnova je još uvek neizvesna posle nesigurnog primirja postignutog u oktobru.
Izraelski vazdušni udari tokom noći ubili su najmanje četvoro ljudi, saopštile su bolnice. Napadi su pogodili dva policijska punkta, jedan u južnoj Gazi blizu Khan Younisa i drugi u izbegličkom kampu Bureij. Izraelska vojska je objavila i da je ubila nekoliko naoružanih militanata u istočnom delu Rafaha, navodeći da su udari odgovor na kršenje primirja.
Zapadna obala: američke konzularne usluge u naselju Efrat
Istovremeno, na okupiranoj Zapadnoj obali, Američka ambasada je po prvi put počela da pruža konzularne usluge u izraelskom naselju Efrat. Taj potez odražava nastavak promene američke politike pod administracijom Donalda Trumpa, čija je vlada bila sklonija priznavanju i podršci izraelskih naselja nego prethodne administracije.
Građani su se redovno okupljali u prostorijama nalik sali za sport gde su postavljeni stočići i obezbeđene konzularne usluge. Gradonačelnik Efrata, Dovi Sheffler, izjavio je da je dolazak ambasade znak priznanja i podrške za naselje.
Širi kontekst
Preko 3,4 miliona Palestinaca i oko 700.000 Izraelaca žive na okupiranoj Zapadnoj obali i u istočnom Jerusalimu — teritorijama koje je Izrael zauzeo 1967. godine i koje Palestinci smatraju ključnim za svoju buduću državu. Međunarodna zajednica u velikoj meri smatra izgradnju izraelskih naselja na tim područjima nezakonitom i preprekama za mirovni proces.
Izveštavala je Shurafa iz Deir Al Balah, Pojas Gaze.
Pomozite nam da budemo bolji.
