Tim Michaela Fleckera istraživao je četiri godine brodolom star oko 650 godina kod Singapura i izvukao oko 3,5 tone keramičkih krhotina, uključujući približno 136 kg Yuan porcelana. Pronađeni su prepoznatljivi motivi — zmaj, feniks i mandarinci u lokvanju — koji pomažu u datovanju potonuća na period između kasnih 1320‑ih i 1371. godine. Nalaz potvrđuje upotrebu persijskog kobalta u kineskoj keramici i ukazuje na važnost Temaseka kao trgovačkog centra 14. veka.
Rekordan nalaz: 650‑godišnji brodolom s retkim plavo‑belim yuan porcelanom otkriven kod Singapura
The blue-and-white porcelain is intricately decorated. - Michael Flecker/Science Direct
U vodama u blizini današnjeg Singapura otkriven je brodolom star oko 650 godina koji je nosio izvanrednu pošiljku plavo‑belog porcelana iz dinastije Yuan. Nalaz pruža novi uvid u proizvodnju, dizajn i trgovačke puteve kineske keramike tokom mongolskog doba.
Kako je otkriće proteklo
Tim pod vođstvom morskog arheologa Michaela Fleckera radio je četiri godine na lokalitetu brodoloma iz 14. veka. Iako su radovi otežani snažnim strujama i izuzetno lošom vidljivošću — što je omogućavalo zarone otprilike jednom u četiri nedelje — istraživači su izvadili veliku količinu materijala iz plitkih voda.
Archaeologists discovered about 136 kilograms (about 300 pounds) of Yuan Dynasty porcelain shards, along with several intact or nearly intact porcelain pieces, at the wreck. - Michael Flecker/Science Direct
Šta je pronađeno
Istraživači su ukupno izvukli oko 3,5 metričke tone keramičkih krhotina, od kojih je približno 136 kg (oko 300 funti) identifikovano kao Yuan porcelan. Pored mnogobrojnih krhotina, pronađeno je i nekoliko skoro netaknutih ili gotovo celovitih predmeta koji nose prepoznatljive ukrase.
Prepoznatljivi motivi
Među očuvanim komadima vide se motivi koji pomažu u datovanju i poreklu tereta: zmaj s četiri kandže, feniks okružen prstenom hrizantema i često ponavljani prizor mandarinaca u lokvanju. Posebno je važan motiv mandarinaca jer je bio povezan sa carevanjem Wenzonga (1328–1332), što su autori studije iskoristili za sužavanje perioda potonuća.
The ship itself had mostly disintegrated, but researchers recovered the remains of its huge ceramics cargo. - Michael Flecker/Science Direct
Datovanje i istorijski kontekst
Kombinacija stila, motiva i istorijskih ograničenja (zatvaranje carskih peći nakon pobune Crvenih Turbana i političke promene koje su dovele do pada dinastije Yuan 1368. godine, kao i zabrana komercijalne trgovine početkom Ming perioda oko 1371.) sugeriše da brodolom datira između kasnih 1320‑ih i 1371. godine.
Trgovačke mreže i tehnološki uticaj
Nalaz potvrđuje da je porcelan proizveden u Kini korišćenjem kobalta poreklom iz Persije (današnji Iran) i da je izvozom preko kopnenih i pomorskih svilenih puteva dosezao luke kao što je Temasek. Stručnjaci ističu da je plavo‑beli yuan porcelan bio tehnički i umetnički proboj koji je imao širok kulturološki uticaj širom Evroazije.
Zaključci i značaj
Flecker i tim smatraju da je brod verovatno isplovio iz Quanzhoua, važnog pomorskog centra na istočnoj obali Kine, sa namerom da stigne do Temaseka — tada važnog trgovačkog i slobodnog carinskog centra. Brodolom osvetljava lokalnu potrošnju, razmenu i bogatstvo koje su tada postojali u regionu.
Studija koja detaljno opisuje nalaz objavljena je u junu 2025. u Journal of International Ceramic Studies.
Pomozite nam da budemo bolji.
