Tim naučnika iz Kine i Velike Britanije identifikovao je gen koji pri nedostatku azota preusmerava rast pirinča u koren, što smanjuje prinose. Modifikacijom tog gena istraživači su uspeli da zadrže rast nadzemnog dela i prinos čak i pri niskom nivou azota. Studija, objavljena u Science, obuhvatila je testiranje oko 3.000 sorti i otvara put ka smanjenju upotrebe sintetičkih đubriva i smanjenju ekološkog opterećenja.
Jeftiniji i „čišći“ pirinač: gen koji može smanjiti potrebu za hemijskim đubrivima
A new discovery could make the world's most eaten food item less vulnerable to production cost rises that can end up being passed on to shoppers and diners. Andrea Warnecke/dpa
Tim naučnika iz Kine i Velike Britanije otkrio je gen koji kod pothranjenog pirinča usmerava rast u koren, na štetu nadzemnog dela biljke, što dovodi do nižih prinosa. Istraživači su pokazali da se taj gen može prepraviti tako da biljke održe rast i prinos i pri niskom nivou azota, što obećava smanjenje zavisnosti od sintetičkih đubriva.
Ključni nalazi
Rad, koji su sproveli naučnici sa Univerziteta Oksford, Poljoprivrednog univerziteta Nanjing i Kineske akademije nauka, obuhvatio je ispitivanje oko 3.000 sorti pirinča. U poljskim i laboratorijskim ispitivanjima modifikacija spornog regulatora dovela je do istovremenog jačeg rasta korena i nadzemnog dela i zadržavanja prinosa čak i pri niskom snabdevanju azotom.
Naše istraživanje jasno pokazuje da je ovaj regulator obećavajuća meta za održivo unapređenje useva. Bilo je izuzetno videti razliku koju je unapređena verzija gena imala na prinose tokom poljskih ispitivanja.
Značaj za poljoprivredu i životnu sredinu
Sintetička đubriva su od sredine 20. veka drastično povećala prinose, ali su skupa i mogu da oštete zemljište i izazovu zagađenje voda. Cena i dostupnost đubriva su podložne globalnim poremećajima — uvozne zabrane, ratovi i fluktuacije cena prirodnog gasa direktno utiču na troškove proizvodnje hrane.
The widespread roll-out of synthetic fertilizers from the middle of the 20th century boosted yields for grains such as wheat and rice by anything from half to two-thirds in what became known as the Green Revolution. Md Rafayat Haque Khan/ZUMA Press Wire/dpa
Autori studije navode da modifikovani gen može doprineti smanjenju troškova za proizvođače (trenutno oko 30% budžeta u nekim regijama odlazi na đubriva) i ublažiti ekološke posledice pretjerane upotrebe đubriva.
Dalji koraci i ograničenja
Istraživači ističu da je neophodno proveriti da li homologni geni u drugim usevima — poput pšenice i kukuruza — mogu dati slične rezultate. Takođe su potrebni dodatni testovi u različitim agroekološkim uslovima, procene dugoročne stabilnosti prinosa i bezbednosti pre šire primene u poljoprivredi.
Studija je objavljena u časopisu Science, a tim napominje da je cilj razviti održiva rešenja koja smanjuju zavisnost od hemijske inputske poljoprivrede i istovremeno štite prinose potrebne za globalnu bezbednost hrane.
Pomozite nam da budemo bolji.
