Ukratko: Sukobi između SAD, Izraela i Irana doveli su do velikih ljudskih gubitaka, dok Teheran odgovara dronovima i raketama. Iran, 17. po veličini, pokriva oko 1,65 miliona km² i ima ~92 miliona stanovnika. Zemlja je važan producent nafte i gasa, sa nominalnim BDP-om od oko $375 mlrd i nezaposlenošću ~9,2%. Glavni gradovi Teheran, Mašhad i Isfahan su veliki urbani centri sa značajnim regionalnim ulogama.
Mapa pokazuje koliko je Iran velik u poređenju sa 50 saveznih država SAD — sukobi, brojke i ključne činjenice
(Al Jazeera)
Sukobi između SAD, Izraela i Irana eskalirali su proteklih dana, pri čemu su izveštaji navodili najmanje 1.045 poginulih od subote. Teheran je odgovorio serijama napada dronovima i raketama na ciljeve u Izraelu i nekim zalivskim državama, što je dovelo do dodatnih žrtava i napetosti u regionu.
Veličina i geografski položaj
Iran je 17. najveća zemlja na svetu po površini, sa oko 1,65 miliona km² (otprilike 636.000 kvadratnih milja). To je približno jedna šestina površine Sjedinjenih Država i približno jedna petina Australije. U poređenju sa susedima, Iran je oko četiri puta veći od Iraka i približno 80 puta veći od Izraela.
Država se nalazi u Zapadnoj Aziji i graniči se sa sedam zemalja: Irak, Turkmenistan, Avganistan, Pakistan, Azerbejdžan, Turska i Jermenija. Najduža granica je sa Irakom.
(Al Jazeera)
Kako bi Iran stao na mapu SAD
Iran je skoro iste veličine kao Aljaska i više od dva puta veći od Teksasa. Da biste dobili površinu približnu Iranu, morali biste da saberete teritorije Teksasa, Kalifornije, Montane i Ilinoisa. Ako biste postavili obris Irana preko istočne obale SAD, pokrio bi velik deo od Mejna do Floride.
Stanovništvo i raspored naseljenosti
Populacija Irana je oko 92 miliona ljudi, što je približno četvrtina stanovništva SAD (oko 350 miliona). Većina stanovništva je koncentrisana u zapadnom delu zemlje, gde su planine, doline i rečni baseni pogodniji za naseljavanje i poljoprivredu.
Ekonomija i energija
Iran je bogat naftom i gasom: rangiran je među vodećim svetskim proizvođačima nafte i nalazi se visoko po proizvodnji prirodnog gasa. Nominalni BDP zemlje procenjuje se na oko 375 milijardi dolara, a stopa nezaposlenosti iznosi približno 9,2%. Precizne ekonomske brojke variraju u zavisnosti od izvora i posledica sankcija i globalnih kretanja na tržištu energenata.
(Al Jazeera)
Klima i reljef
Iran ima vrlo raznoliku klimu: na severu, planinski predeli imaju duge i hladne zime, dok centralne i južne oblasti trpe jake letnje vrućine. U jugozapadnom Ahvazu registrovane su temperature iznad 50°C, među najvišim ikada izmerenim. Centralna visoravan podseća na sušne predela Arizone ili unutrašnje Kalifornije — retko naseljena i pretežno pustinjska.
Glavni gradovi i urbana uporedba
Teheran je najveći grad i glavni grad Irana sa oko 9,6 miliona stanovnika unutar gradskih granica — poređenja radi, grad Njujork ima oko 8,5 miliona stanovnika unutar granica samog grada. Teheran je političko, kulturno i ekonomsko središte zemlje i sedište brojnih univerziteta i industrija.
Mašhad na severoistoku ima oko 3,4 miliona stanovnika i predstavlja veliko versko i kulturno središte zbog svetišta Imama Reze, koje privlači milione hodočasnika godišnje. Isfahan, sa približno 2,3 miliona stanovnika, istorijski je centar i važna industrijska regija poznata po tekstilu i mašinstvu.
(Al Jazeera)
Ostali veći gradovi su Širaz (~1,7M), Tabriz (~1,7M), Karaj (~1,6M), Qom (~1,4M) i Ahvaz (~1,3M).
Napomena o izveštavanju o napadima
Neki medijski navodi o ciljevima i autorima udara u regionu su kontradiktorni ili nepotpuno potvrđeni. Precizne informacije o tome koji su objekti pogođeni i ko je tačno odgovoran često dolaze kasnije i zahtevaju verifikaciju nezavisnih izvora.
Zaključak: Osim što je geografski velika i strateški značajna zbog energetskih resursa, Iran je i država sa važnim urbanim centrima i složenom klimom. Aktuelni sukobi dodatno povećavaju regionalnu nestabilnost i utiču na ljudske žrtve, diplomatske odnose i tržište energenata.
Pomozite nam da budemo bolji.
