Sažetak: SAD tvrde da su izvele više od 2.000 udara u Iranu u okviru operacije „Epic Fury“, pri čemu je poginulo najmanje šest Amerikanaca i stotine Iranaca. U akciji učestvuju strateški bombarderi (B-1, B-2, B-52), oko 200 lovačkih aviona (uključujući F-35) i novi sistemi poput PrSM raketa i LUCAS kamikaze dronova. U regionu su i do 50.000 vojnika, dva nosača aviona i raznovrsne izviđačko-napadačke platforme; Pentagon verovatno koristi i alate veštačke inteligencije, ali detalji nisu potvrđeni.
Rat u Iranu: Avioni, Projektili i Nosači Koje SAD Koriste u Operaciji „Epic Fury“
Sjedinjene Države saopštile su da su — od kako je, prema izveštajima, predsednik Donald Trump naredio početak operacije nazvane „Epic Fury“ — izvele više od 2.000 udara na ciljeve u Iranu. Zvanični izveštaji navode da su u sukobima poginuli najmanje šest Amerikanaca i stotine Iranaca, dok su američki zvaničnici istakli širok spektar vazdušnih, pomorskih i raketnih sredstava angažovanih u regionu.
DAYTONA BEACH, FLORIDA – JANUARY 24: A Lockheed Martin F-35 Lightning II jet performs a flyover before the start of the Rolex 24 at Daytona International Speedway on January 24, 2026 in Daytona Beach, Florida. (Photo by James Gilbert/Getty Images)
Glavni elementi američkog vojnog odgovora
Avijacija: U operacijama su navedeni strateški bombarderi B-1, B-2 i B-52, kao i oko 200 borbenih aviona tipova F-15, F-16, F/A-18, A-10 i F-35. F-35 je posebno istaknut kao prvi put široko angažovan u ovoj rundi sukoba nakon godina razvoja i prilagođavanja.
A Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) missile, a PAC-3 air-defence missile and a PrSM precision strike missile at the Lockheed Martin Corp. stand at the Defence and Security Equipment International (DSEI) 2025 exhibition in London, UK, on Wednesday, Sept. 10, 2025. The annual conference historically has been overshadowed by alternating air shows in Paris and Farnborough, England, but the London event has gotten extra attention this year in the wake of European pledges to increase defense spending. Photographer: Jose Sarmento Matos/Bloomberg via Getty Images
Prvi ratni usesci novih sistema
Raketni sistemi i dronovi: Američke snage su, kako se navodi, po prvi put u borbi koristile Precise Strike Missile (PrSM) kompanije Lockheed Martin, kompatibilan sa HIMARS (M-142) jedinicama i dometa od oko 250 milja (približno 400 km). Takođe su korišćeni i tzv. niskobudžetni kamikaze dronovi sistema LUCAS, koje američki zvaničnici opisuju kao prilagođene verzije iranskih delta-krila dronova (Shahed). Cena po komadu navodi se oko 35.000 dolara.
Ostale platforme i pomorske snage
U regionu su prisutni i MQ-9 Reaper izviđačko-napadački dronovi, P-8 pomorski patrolni avioni, RC-135 izviđački avioni, sistemi M-142 HIMARS i razarači na navođene projektile. Dva američka nosača aviona — USS Gerald R. Ford i USS Abraham Lincoln — takođe su navedena kao deo prisustva u regionu, zajedno sa do 50.000 razmeštenih pripadnika službi.
Veštačka inteligencija i etička pitanja
Wall Street Journal izvestio je da Pentagon verovatno koristi alate veštačke inteligencije za vojne i operativne potrebe, ali nije javno potvrđeno koji dobavljači su angažovani. Ministarstvo odbrane je prethodno ušlo u javni spor sa kompanijom Anthropic oko etičkih ograničenja upotrebe chatbota Claude u vojnim sistemima; Anthropic je upozorio protiv upotrebe svog softvera za masovni nadzor ili potpuno autonomne oružane sisteme.
Žrtve, izvori i neizvesnosti
Broj poginulih i procene štete variraju zavisno od izvora. NewsNation, Associated Press i drugi mediji navode brojne detalje, ali Pentagon često poziva na operativnu sigurnost i ne potvrđuje sve informacije javno. Zbog toga su neke tvrdnje u izveštajima — kao što su tačan broj pogodaka, potrošnja municije ili konkretne uloge određenih AI sistema — predmet daljeg potvrđivanja.
Napomena: Tekst sadrži sažete informacije iz javno dostupnih izvora i izveštaja medija. Za konačne, zvanične podatke potrebno je pratiti izjave Pentagona i međunarodnih izvora.
Pomozite nam da budemo bolji.
