Astronomi su iz HETDEX arhive rekonstruisali 3D mapu Lyman-alfa svetla iz perioda pre 9–11 milijardi godina i otkrili veliko "more svetla" između galaksija. Korišćenjem Line Intensity Mappinga, tim je detektovao difuzni vodonični gas i male, bledije galaksije koje klasične ankete propuštaju. Mapa je nastala analizom više od 600 miliona spektra uz pomoć superračunara i pomaže razumevanju formiranja zvezda i velikih kosmičkih struktura. Rad je objavljen 3. marta u The Astrophysical Journal.
Ogromna 3D mapa ranog svemira otkriva 'more svetla' između galaksija
A section of the new 3D map from HETDEX data, showing concentrations of excited hydrogen (Lyman-alpha light) in the space between galaxies, which are marked by stars. | Credit: Maja Lujan Niemeyer/Max Planck Institute for Astrophysics/HETDEX, Chris Byrohl/Stanford University/HETDEX
Astronomi su pomoću podataka iz projekta Hobby-Eberly Telescope Dark Energy Experiment (HETDEX) izradili jednu od najopsežnijih trodimenzionalnih mapa ranog svemira i otkrili veliko "more svetla" koje ispunjava prostor između galaksija.
Mapa prikazuje zračenje Lyman-alfa koje je emitovao pobuđeni vodonik pre oko 9–11 milijardi godina, u periodu poznatom kao "kosmičko podne" — vrhunac formiranja zvezda u svemiru. Lyman-alfa nastaje kada atomi vodonika dobiju energiju od intenzivnog ultraljubičastog zračenja mladih, vrućih zvezda, pa se taj signal može pratiti na ogromnim kosmičkim udaljenostima.
Šta je posebno u ovoj mapi?
Za razliku od tradicionalnih anketa koje katalogizuju pojedinačne, sjajne galaksije, tim iz HETDEX-a primenio je tehniku Line Intensity Mapping kako bi izmerio zbirni signal Lyman-alfa svetla preko velikih delova neba. To omogućava detekciju difuznog vodoničnog gasa i malih, bledih galaksija koje su ranije ostajale neprimećene.
„Postoji celo more svetla u naizgled praznim prostorima između njih,“ izjavila je Maja Lujan Niemeyer, glavna autorka studije. „Lyman-alfa zračenje je ključna karakteristika galaksija iz ove ere intenzivnog stvaranja zvezda.“
Mapa je rekonstruisana analizom ogromnog arhiva: više od 600 miliona spektra prikupljenih u okviru HETDEX-a. Istraživači su koristili superračunare i prilagođene algoritme da iz tog masivnog skupa podataka izvuku trodimenzionalnu raspodelu vodonika kroz veliki kosmički volumen. Položaji poznatih sjajnih galaksija pomogli su timu da interpretira slabiji pozadinski sjaj i otkrije skrivene strukture koje ranije nisu bile neposredno vidljive.
Zašto je ovo važno?
Mapa daje dublji uvid u to kako su galaksije privlačile gas, formirale zvezde i formirale velike strukture kosmičke mreže. Time se otvara nova faza kosmičke kartografije u kojoj intenzitetno mapiranje može dopuniti ili nadmašiti klasične ankete, pružajući potpuniju sliku okoline i međugalaktičkog gasa koji povezuje galaksije.
Studija je objavljena 3. marta u časopisu The Astrophysical Journal.
Pomozite nam da budemo bolji.
