Danski javni emiter DR izvestio je da je Danska u januaru razmatrala opciju onesposobljavanja pista na Grenlandu pomoću eksploziva kako bi onemogućila sletanje stranih (naročito američkih) aviona. Navodno su na Grenland dopremljene i zalihe krvi dok su trupe iz Danske i nekih evropskih zemalja raspoređene u okviru vežbe Arctic Endurance. Danske vlasti su, prema izvorima, nastojale da spreče eskalaciju političkih tenzija sa SAD, dok američki zvaničnici ističu da svaka dodatna saradnja sa Grenlandom ide kroz kanale i sporazume sa Danskom.
Danska Navodno Planirala Uništenje Pista Na Grenlandu Da Spreči Sletanje Američkih Aviona — Izveštaj DR
Denmark secretly prepared to blow up Greenland's runways to stop US aircraft: report
Prema izveštaju danskog javnog emitera DR, krajem zime su danske vlasti razmatrale hitne mere koje su uključivale upotrebu eksploziva za moguće uništenje ili onesposobljavanje poletno‑sletnih staza na Grenlandu kako bi se onemogućilo sletanje stranih aviona. Istovremeno su, navodno, na ostrvo dopremljene i zalihe krvi kao priprema za eventualne žrtve ili hitne medicinske potrebe.
The Greenlandic flag flies in Nuuk, Greenland, Jan. 20, 2026.(Getty Images)
Šta je DR naveo u izveštaju?
DR je, kako navodi, pregledao operativni vojni nalog Danske datiran na 13. januar i razgovarao sa izvorima unutar najviših redova danske vlade i vojske, kao i sa saradnicima iz nekoliko evropskih zemalja. Dokument i izjave izvora ukazuju da je opcija onesposobljavanja pista bila delom šireg rezervnog plana u uslovima eskalacije bezbednosne krize.
More Danish soldiers land at Nuuk airport in Greenland Jan. 19, 2026.
Kontekst i međunarodna saradnja
Pripreme su usledile u atmosferi pojačanih tenzija nakon što je američki predsednik izneo izjave o interesu SAD za Grenland. Danska premijerka Mette Frederiksen i predstavnici vlasti Grenlanda navodno su odbili predloge o prodaji ili preuzimanju ostrva. U januaru su trupe raspoređene na Grenland u okviru vežbe nazvane Arctic Endurance, pri čemu su, prema izvorima DR, učestvovale i snage iz Francuske, Nemačke i Švedske.
President Donald Trump said in Davos, Switzerland, Jan. 21 that the U.S. is the only nation that is able to control and secure Greenland.
Napori da se izbegne eskalacija
Iako su pomenute pripreme uključivale i sredstva za radikalnije scenarije, danske vlasti su navodno istovremeno nastojale da ne dođe do otvorene eskalacije odnosa sa Sjedinjenim Državama i saveznicima. U javnim izjavama američki zvaničnici su istakli da svaka dalja saradnja i pristup bazama na Grenlandu treba da se ostvaruje kroz kanale i sporazume sa Danskom.
Komandant američke Severne komande (NORTHCOM), gen. Gregory Guillot, izjavio je 17. marta da SAD rade sa Danskom preko Stejt departmenta na proširenju ovlašćenja iz ranijih sporazuma kako bi se omogućio veći pristup nekim bazama na Grenlandu, ali je dodao da sve aktivnosti idu u saradnji sa Danskom i preko njenih nadležnosti.
Napomena: Izveštaj DR se zasniva na izjavama i na jednom vojnom nalogu koji je navodno datiran 13. januara. Neki detalji i imena u medijskim prenosima variraju; u ovom tekstu predstavljeni su osnovni, potvrđeni elementi koji se odnose na planiranje i raspoređivanje snaga.
Pomozite nam da budemo bolji.
