Progress 94 (Progress MS-33), ruski bezposadni teretni brod sa oko 2.500 kg zaliha, doživeo je kvar antene posle lansiranja sa Bajkonura 22. marta. Zbog neispravne antene automatsko dokovanje više nije moguće, pa će kosmonaut Sergey Kud-Sverchkov, ako bude potrebno, ručno upravljati pristajanjem koristeći rezervni sistem. NASA navodi da su ostali sistemi u funkciji i da će pokušaj dokovanja biti nastavljen; prenos počinje u 8:45 a.m. EDT.
Kvar Antene Na Progress 94 — Kosmonaut Može Ručno Dokovati Teretni Brod Na ISS
Russia's Progress spacecraft have been used to ferry cargo to the ISS throughout the entirety of the space station's history. This photo shows Progress 45 docking with the ISS in 2011. | Credit: NASA/ESA
Neobeležena ruska besposadna letelica Progress 94 (u Rusiji Progress MS-33), koja nosi ključne zalihe ka Međunarodnoj svemirskoj stanici (ISS), imala je značajan kvar nakon lansiranja: jedna od antena se nije pravilno razvila, zbog čega brod više ne može u potpunosti autonomno da izvrši dokovanje, saopštila je NASA.
Šta se desilo
Progress 94 je lansiran sa kosmodroma Bajkonur u Kazahstanu oko 8:00 EDT (lokalno 17:00) u nedelju, 22. marta. Otprilike 40 minuta posle poletanja, posle odvajanja od rakete Soyuz, jedna antena nije razvijena kako treba. Ta antena je važna za autonomno povezivanje sa vazdušnim otvorom ruskog modula Poisk, pa bez nje potpuno autonomno dokovanje nije moguće.
Progress 94 launched into space on board a Soyuz rocket on Sunday (March 22) from the recently fixed Site 31 launchpad at the Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan. | Credit: NASA/Roscosmos
Teret i planirani manevar
Teretni brod nosi oko 2.500 kg (približno 5.500 funti) zaliha — hranu, vodu, gorivo, kiseonik, opremu, naučna sredstva i medicinske materijale. Progress je bio planiran da se automatski dokuje sa ISS u utorak, 24. marta, oko 9:30 a.m. EDT; NASA je najavila da je prenos pokušaja dokovanja dostupan putem zvaničnog livestreama koji počinje oko 8:45 a.m. EDT (proverite lokalne termine za prenos).
Rezervni plan i posada
"Nastaviće se rad na otklanjanju greške i ukoliko antena ne bude mogla da se razvije, kosmonaut Roscosmosa Sergey Kud-Sverchkov će ručno pilotirati letelicom kroz rezervni sistem za pristajanje i dokovanje na svemirsku stanicu," naveli su predstavnici NASA-e na X.
Sergey Kud-Sverchkov, član ekspedicija 73/74, nalazi se na ISS-u i spreman je da preuzme kontrolu koristeći rezervni sistem za približavanje i dokovanje ako bude neophodno. Do sada nije objavljeno više tehničkih detalja o samom rezervnom sistemu.
Mission controllers first noticed the glitch around 40 minutes after Progress 94 launched. They will now attempt a manual docking if the issue cannot be fixed. | Credit: NASA/Roscosmos
Tehnički status i kontekst
NASA ističe da su, osim problema sa antenom, "svi ostali sistemi u funkciji" i da će pokušaj dokovanja biti nastavljen po planu — bilo da antena bude uspešno razvijena, bilo da se primeni manuelno upravljanje. Misija je ranije bila odložena zbog oštećenja lansirne rampe Pozicija 31 nakon prethodnog lansiranja posade Expeditions 73/74; ruske službe navode da je šteta sanirana.
Širi kontekst problema u niskoj orbiti
Ovaj incident se dešava u nizu nedavnih problema koji su zahvatili ISS i druge svemirske programe: pre nekoliko meseci došlo je do medicinske evakuacije sa stanice, a ranije su astronauti ostali duže nego što je planirano zbog greške na povratnoj kapsuli. Takođe su zabeleženi i incidenti kod drugih svemirskih stanica i misija, poput kineskog Tiangonga i odlaganja misije Artemis II.
Sergey Kud-Sverchkov (center) launched into space alongside fellow cosmonaut Sergey Mikayev (left) and NASA astronaut Christopher Williams (right) on Nov. 27, 2025. | Credit: Roscosmos/Anadolu via Getty Images
Gde i kada pratiti
Njihov zvanični prenos možete pratiti preko NASA-inog livestreama koji počinje u utorak ujutro po EDT vremenu (proverite lokalnu konverziju). NASA i Roscosmos će nastaviti da objavljuju ažuriranja dok traju pokušaji otklanjanja kvara i eventualno ručno dokovanje.
Napomena: Sve navedene činjenice zasnovane su na izvorima objavljenim neposredno nakon lansiranja; moguće su naknadne promene kako se situacija razvija.
Pomozite nam da budemo bolji.
