Suština: Diplomatski pregovori između SAD i Irana ne napreduju dok Teheran istovremeno održava raketne udare na Izrael i praktičnu kontrolu nad Sundom Hormuz. Broj žrtava raste, region je na ivici šire destabilizacije, a cene nafte skaču. Globalne posledice uključuju poremećaje u snabdevanju i ekonomsku nesigurnost.
Najnovije: Diplomatija Zatajila — Iran Kontroliše Sund Hormuz Dok Raketni Napadi Nastavljaju
Pro-government supporters chant slogans and wave Iranian flags during a rally, in a square in western Tehran, Iran, Wednesday, March 25, 2026. (AP Photo/Vahid Salemi)(ASSOCIATED PRESS)
Diplomatski napori između SAD i Irana ne daju rezultata dok sukobi eskaliraju: Teheran iznosi sopstvene predloge za prekid vatre, a istovremeno njegov vojni aparat ispaljuje rakete ka Izraelu i održava praktičnu kontrolu nad Sundom Hormuz.
Members of a family, who fled Israeli strikes in southern Lebanon, sit around a bonfire outside a tent used as a shelter in Beirut, Lebanon, Wednesday, March 25, 2026. (AP Photo/Emilio Morenatti)(ASSOCIATED PRESS)
Diplomatski pregovori i zahtevi
Sjedinjene Države su predstavile 15-tačnu ponudu za prekid vatre koju je američki predsednik opisao kao moguć put do dogovora, ali Teheran ju je odbacio i izneo sopstveni plan koji zahteva prekid ubistava zvaničnika, mehanizme za sprečavanje novih napada, reparacije i potvrdu suvereniteta nad Sundom Hormuz.
Members of the displaced Abd el-Hajj family, and two of their cousins, right, who fled Israeli strikes in southern Lebanon, sit inside a tent used as a shelter in Beirut, Lebanon, Wednesday, March 25, 2026. (AP Photo/Emilio Morenatti)(ASSOCIATED PRESS)
Stanje na terenu i žrtve
Broj žrtava u sukobu je značajan: više od 1.500 poginulih u Iranu, skoro 1.100 u Libanu, oko 20 u Izraelu i 13 američkih vojnika, uz velik broj civilnih žrtava u zalivskom regionu i stotine hiljada raseljenih. U Abu Dabiju su prijavljena dva poginula i tri ranjena od gelera nakon presretanja balističke rakete.
Smoke and flames rise following an Israeli military strike on a target in Deir al-Balah, central Gaza Strip, Wednesday, March, 25, 2026.(AP Photo/Abdel Kareem Hana)(ASSOCIATED PRESS)
Sund Hormuz — kontrola i „takse”
Iranske vlasti, prema izveštajima i analizama kao što je Lloyd’s List Intelligence, de fakto kontrolišu prolaz kroz Sund Hormuz: brodovi navodno moraju da daju manifeste, podatke o posadi i odredištu, a nekima je naplaćeno i plaćanje za siguran prolaz (navodno u juanima). Iranski parlament radi na zakonskom rešenju koje bi formalizovalo takav režim.
People take cover in a bomb shelter as air raid sirens warn of incoming Iranian missile strikes in Bnei Brak, Israel, Wednesday, March 25, 2026. (AP Photo/Ohad Zwigenberg)(ASSOCIATED PRESS)
Vojne operacije i tvrdnje SAD
Američki komandant Central Commanda je izjavio da su snage SAD pogodile više od 10.000 ciljeva i uništile veliki deo iranskih proizvodnih kapaciteta za rakete, dronove i pomorsku opremu. Iran je, međutim, zadržao sposobnost da utiče na pomorski saobraćaj u regionu putem dronova i raketa.
Regionalne mere i tržišni efekti
Države Zaliva su aktivirale protivvazdušne mere: sirene i presretanja su prijavljeni u UAE, Saudijskoj Arabiji, Kuvajtu i Bahreinu. Cene nafte su porasle — Brent oko 98,72 USD po barelu, a američka sirova nafta oko 92,16 USD — dok su azijske berze pretežno pale.
Druge posledice
Posledice se osećaju globalno: rast cena goriva i poremećaji u snabdevanju, privremene vizne restrikcije Australije za neke iranske državljane i rast cene goriva u Tajlandu nakon ukidanja subvencija. Njemački ministar odbrane je situaciju nazvao ekonomskom "katastrofom" i pozvao na brzo primirje.
Na terenu: sirene su se oglasile širom centralnog Izraela, Hezbolah je nastavio raketiranje severnih regiona, a Izrael i partneri prijavljuju širok spektar udara u Iranu.
Situacija ostaje izuzetno dinamična i neizvesna; diplomatske poruke dve strane su kontradiktorne, dok se bore za stratešku i simboličku prednost u regionu.
Pomozite nam da budemo bolji.
