Sažetak: Nakon masovnog napada na Bondi Beach, australijske vlasti uvele su strože zakone protiv govora mržnje i pojačale policijska ovlašćenja. Kritičari, uključujući Human Rights Law Centre, upozoravaju da nejasne odredbe i šire ovlašćenja mogu ugušiti legitimne pro‑palestinske proteste i ograničiti slobodu okupljanja. Istovremeno, prijavljeni su slučajevi policijske brutalnosti i rast tenzija zbog delovanja krajnje desnice i napada na domorodačke zajednice.
Australija posle Bondija: Novi zakoni protiv govora mržnje optuženi za gušenje pro‑palestinskih glasova
Police officers arrest a protester as demonstrators gather to protest against Israeli President Isaac Herzog's state visit to Australia, in Sydney on February 9, 2026 [Jeremy Piper/Reuters]
Melburn — Nove australijske mere protiv govora mržnje, donete posle smrtonosnog napada na Bondi Beach u Sidneju, izazvale su oštre kritike organizacija za ljudska prava i aktivista. Kritičari tvrde da šira policijska ovlašćenja i neprecizno definisani zakonski termini dovode do "hladećeg efekta" na legitimne proteste, posebno one koji podržavaju palestinsku stvar.
Koje su ključne odredbe?
U nekim saveznim i državnim nadležnostima uvedene su strože kazne za dela iz mržnje, proširene odredbe o prikazivanju zabranjenih simbola i olakšani administrativni postupci za deportaciju ili poništavanje viza osoba povezivanih sa proglašenim ekstremnim grupama. U Kvinslendu je policija uhapsila dvoje aktivista zbog skandiranja parole "From the river to the sea", fraze koja je tamo zabranjena zajedno sa sloganom "Globalise the Intifada".
Reakcije organizacija za ljudska prava
"Postoje ozbiljne zabrinutosti da novi zakoni mogu imati hladeći efekat na legitimni aktivizam i proteste," rekao je Arif Hussein, viši pravnik u Human Rights Law Centre u Sidneju. "Iako nema mesta za antisemitizam ili rasizam u Australiji, svako ima pravo da kritikuje državne postupke i drži javne zvaničnike odgovornim."
Kritičari ističu da su pojmovi poput "grupe mržnje" slabo definisani, da nema dovoljno transparentnog postupka pre nego što se organizacije označe, te da administrativna i krivična ovlašćenja mogu biti zloupotrebljena protiv miroljubivih grupa za zaštitu ljudskih prava.
Policija, protesti i optužbe za nasilje
Na masovnim protestima u Sidneju tokom posete izraelskog predsednika Isaaca Herzoga prijavljeni su incidenti policijskog nasilja. Snimci i svedočenja učesnika pokazuju upotrebu biber‑spreja, udaraca i drugih kontrolnih sredstava. Jedan od privedenih, student Ali Al‑lami, tvrdio je da je pretrpeo fizičke povrede i rasističko zlostavljanje od strane policije.
Aktivisti prijavljuju i širu upotrebu neubojitih sredstava — flash‑bang granata, projektila sa tvrdim penastim jezgrima i rutinske racije u zonama označenim za zaustavljanje i pretres, što po mišljenju kritičara dodatno odvraća ljude od javnih okupljanja.
Šire društvene tenzije
U izveštajima se navodi i rast ekstremno desnih grupa i napadi na sinagoge, kao i napadi na domorodačke svetilišta. Indijanski vođa Robbie Thorpe upozorio je da nasilje nad domorodačkim zajednicama često ne dobija istu pažnju i mere kao i antisemitizam, te je pozvao na ravnopravno tretiranje svih oblika rasnog i političkog nasilja.
Vladin odgovor i politička debata
Premijer Anthony Albanese je branio nove mere kao odgovor na pretnju koja je kulminirala napadom na Bondi Beach, poručivši da zakon treba da se bori protiv "mržnje i nasilja". S druge strane, neki iz opozicije i predstavnici manjih partija, uključujući senatora Greens partije Davida Shoebridgea, ocenjuju da zakoni prvenstveno štite jednu zajednicu i ne obuhvataju jednako druge ranjive grupe.
Šta stoji dalje?
Prava na mirno okupljanje i slobodu govora ostaju predmet javne debate u Australiji. Human Rights Law Centre i drugi apeluju na preciznije definisanje zakona, transparentne procedure za utvrđivanje "proscriбанih" grupa i garancije da će legitimni aktivizam ostati zaštićen.
Napomena: U izveštajima se navode optužbe za "genocid" i teške povrede ljudskih prava od pojedinih aktivista i grupa; te tvrdnje su predstavljene kao stavovi onih izvora i nisu potvrđene u ovom tekstu kao pravno utvrđene činjenice.
Pomozite nam da budemo bolji.
