Broj vidljivih meteora u SAD je porastao tokom takozvane "sezone vatrenih kugli" (februar–april), a mart 2026. se istakao kao posebno intenzivan mesec. AMS i NASA zabeležili su veći broj prijava i pojavu većih objekata, uključujući meteor od ~1 tone koji je preleteo Teksas 21. marta. AMS je registrovao oko 2.046 prijava u prvom kvartalu 2026., a događaj 8. marta u Evropi doveo je do pronalaska retkih diogenita.
Šta Treba Znati o "Sezoni Vatrenih Kugli" — Zašto Je Mart 2026. Bio Izuzetan
Emrah Gurel/AP - PHOTO: Ancient statues are seen during the Perseid meteor shower atop Mount Nemrut in southeastern Turkey, Aug.11, 2024.
Ljudi širom Sjedinjenih Država poslednjih meseci gledaju intenzivan porast vidljivih meteora tokom takozvane "sezone vatrenih kugli". I dok je ovaj fenomen poznat astronomima, mart 2026. se izdvojio kao mesec sa neobično velikim talasom svetlih i glasnih meteora.
Šta je "sezona vatrenih kugli"?
Termin označava period u godini — najčešće od februara do aprila — kada se broj svetlih meteora (vatrenih kugli) obično poveća. Prema NASA, stopa svetlih meteora tada može porasti za oko 10% do 30% u odnosu na prosečne vrednosti.
Podaci i zapažanja za 2026.
American Meteor Society (AMS) i NASA zabeležili su više prijava i pojavu većih objekata u atmosferi tokom prvog kvartala 2026. AMS je evidentirao oko 2.046 pojedinačnih prijava, od čega je 38 događaja imalo 50 ili više prijava, a 14 događaja preko 100 prijava. Većina pojačane aktivnosti dogodila se u martu, koji je AMS opisao kao mesec sa "neviđenom koncentracijom velikih vatrenih kugli".
Veliki događaji i posledice
Među zapaženim incidentima bilo je nekoliko naročito značajnih događaja: 8. marta je usledio spor, dugotrajan vatreni objekat iznad više država u Evropi koji je prikupio 3.229 prijava — uz pronađene fragmente označene kao diogeniti, retka klasa meteorita. Dana 21. marta meteor težine približno jedne tone preleteo je nebo Teksasa i raspao se uz stvaranje vatrene kugle i glasnog praska. Sličan događaj primećen je 17. marta iznad Ohaja i Pensilvanije.
Yasser Al-Zayyat/AFP via Getty Images - PHOTO: A meteor burns up in the sky over al-Abrak desert north of Kuwait City during the annual Geminid meteor shower early, December 15, 2023.
Zašto su nekad meteori toliko glasni?
Meteori koji ulaze u atmosferu kreću se velikim brzinama — često brže od zvuka — pa njihov prolazak može izazvati sonični prasak. Kada puno posmatrača izvještava o soničnom prasku, podrhtavanju prozora ili zvuku koji se širi na velike udaljenosti, to ukazuje na prolazak većeg ili gustog objekta kroz atmosferu.
Odakle dolaze vatrene kugle?
Mnogi svetli meteori potiču iz poznatih zona ostataka materijala u Sunčevom sistemu. Jedan uobičajeni izvor naziva se Anthelion sporadični tok — oblast sporadičnog svemirskog otpada kroz koju Zemlja redovno prolazi. Pored toga, deo porasta prijava može se objasniti i širim dostupnostima kamere.
Uloga kamera i prijava
Porast broja snimaka sa pametnih telefona, sigurnosnih kamera i kamera u vozilima povećao je broj verifikovanih prijava. AMS je zabeležio da je 30 od 38 događaja sa 50+ prijava u prva tri meseca 2026. pratilo prijavljivanje soničnog praska, što dodatno potvrđuje da su u pitanju stvarni, veći objekti.
Šta možemo očekivati dalje?
Trenutno nije jasno koliko će dugo potrajati povećana aktivnost. Astronomi i organizacije kao AMS prate prijave i traže uzorke u podacima kako bi bolje razumeli uzroke ovog talasa. Za sada, posmatračima se preporučuje da obrate pažnju na noćno nebo, a snimke i izvještaji su dragoceni za naučno razjašnjenje ovih događaja.
Napomena: Iako su ovakvi događaji spektakularni, većina meteora sagori u atmosferi i ne predstavlja opasnost. Međutim, povremeni veći fragmenti mogu dospeti do tla kao meteoriti.
Pomozite nam da budemo bolji.
