Otkriveno u Nature-u: Psi Su Saputnici Evropljana Pre 15.800 Godina

Nove studije objavljene u časopisu Nature potvrđuju da su psi bili rasprostranjeni saputnici evropskih lovaca-sakupljača pre oko 15.800 godina. Genetske analize uzoraka iz Britanije i Turske pomeraju najranije definitivne DNK dokaze za domaće pse unazad za oko 5.000 godina i značajno menjaju razumevanje procesa udomaćivanja.

Dogs are descended from grey wolves and were the first animals to form a relationship with humans. Patrick Pleul/dpa

Koje su nalazilišta analizirane

Tim sastavljen od istraživača iz 17 instituta analizirao je DNK uzet iz kostiju sa nalazišta Gough's Cave u Velikoj Britaniji (oko 14.300 godina) i Pınarbaşı u Turskoj (oko 15.800 godina). Upoređivanjem tih uzoraka sa genomima stotina savremenih i drevnih pasa i vukova, istraživači su utvrdili da su životinje sa oba nalazišta bile prave psi.

A 14,300-year-old dog jawbone from Gough’s Cave in the UK. According to a study, dogs were already common companions of hunter-gatherer communities in Europe. Trustees of the Natural History Museum/dpa

Zašto je otkriće važno

Do sada su najraniji neosporni DNK dokazi poticali iz severozapadne Rusije i bili stari oko 10.900 godina. Nova otkrića pokazuju da su psi već bili široko rasprostranjeni po Evropi i Anatoliji najmanje pre 14.000–15.800 godina. Primerci poput donje vilice iz Bonn-Oberkassel (oko 14.300 godina) i kostiju sa Kesslerlocha u Švajcarskoj (najstariji u drugoj studiji, ~14.200 godina) podupiru ideju o dugoj i složenoj istoriji ljudi i pasa.

The upper jaw of a domesticated dog from the Kesslerloch Cave in Thayngen, Switzerland. According to a study, dogs were already common companions of hunter-gatherer communities in Europe. The oldest genetic evidence comes from a dog that lived 15,800 years ago. Ivan Ivic/Cantonal Archaeological Service (KASH) of Schaffhausen/dpa

Genetsko poreklo i razmena pasa

Druga studija je ispitala ostatke oko 200 kanida iz Evrope i regiona do Jermenije. Genetski podaci sugerišu da rani evropski psi nisu direktno potekli od lokalnih evropskih vukova, već su povezani sa šire rasprostranjenom istočnom linijom — verovatno sa korenima dalje na istoku, uključujući Sibirski region. To znači da je verovatno udomaćivanje bilo složen proces koji nije nastao jedinstveno u centralnoj Evropi.

Uloga pasa kod lovaca-sakupljača

Iako neposredna uloga pasa u paleolitiku nije sasvim razjašnjena, nalazi ukazuju na to da su psi imali društvenu i praktičnu vrednost: postoje dokazi o razmeni pasa između genetski i kulturno različitih grupa lovaca-sakupljača, a arheološki tragovi (npr. zajednička sahrana u Bonn-Oberkasselu ili pokazatelji davanja ribe psima u Pınarbaşıu) ukazuju na negu i blisku povezanost sa ljudima. Kao mogućnosti se pominju čuvanje, pomaganje u lovu i funkcija ranog alarma.

Šta ovo znači za razumevanje udomaćivanja

U zbiru, ove dve studije pokazuju da koreni današnjih zapadnih pasa leže u periodu pre kraja poslednjeg ledenog doba i da je istorija udomaćivanja bila geografski i vremenski kompleksna. Iako nisu utvrdili jednojedinstveno mesto domestikacije, rezultati snažno upućuju na značajan doprinos istočnih populacija canida u genomu ranih pasa koji su stigli u Evropu.

Laurent Frantz (LMU): "Razmena pasa među grupama ukazuje na to da su ovi životni saputnici imali važnu funkciju u zajednicama."

Zaključak: Psi su bili dugoročno povezani sa ljudima mnogo ranije nego što se smatralo, a njihova uloga i poreklo zahtevaju dalje istraživanje kako bi se otkrile sve nijanse prvih ljudsko-psećih odnosa.