Senator Marco Rubio optužio je Kinu za "zlostavljanje" nakon što su u martu u kineskim lukama privremeno zadržana 124 broda, od kojih je 92 bila pod panamskom zastavom. Povećanje inspekcija usledilo je nakon što je panamski Vrhovni sud u januaru poništio koncesiju CK Hutchison nad ključnim terminalima. Panamske vlasti pokušavaju da umanje tenzije, dok stručnjaci upozoravaju na ekonomski uticaj po državni prihod od registracije brodova.
Rubio Optužuje Kinu Za "Zlostavljanje" Nakon Zadržavanja Brodova Pod Panamskom Zastavom
A bulk carrier and a cargo ship transit the Panama Canal in Panama City, Thursday, March 12, 2026. (AP Photo/Matias Delacroix)(ASSOCIATED PRESS)
Senator Marco Rubio optužio je u četvrtak Kinu za "zlostavljanje" nakon što su kineske vlasti u martu privremeno zadržale veliki broj brodova, među kojima je dominantan broj plovila registrovanih pod panamskom zastavom. Incident dolazi nakon januarske odluke Vrhovnog suda Paname koja je poništila koncesiju nad terminalima Balboa i Cristóbal.
U.S. Secretary of State Marco Rubio arrives at the G7 Foreign Ministers' meeting with partner countries in Cernay-la-Ville outside Paris, France, Friday, March 27, 2026. (AP Photo/Michel Euler, Pool)(ASSOCIATED PRESS)
Povećanje inspekcija i podaci
Prema javno dostupnim podacima organizacije Tokyo MOU, u martu je u kineskim lukama radi inspekcija zadržano 124 broda, od kojih je 92 bila pod panamskom zastavom — skoro 75% od ukupnog broja. Ta su plovila obično bila zadržavana od jednog do deset dana pre nego što su puštena.
The U.S. Navy warship USS Gridley docks at a port in Panama City, Sunday, March 29, 2026. (AP Photo/Matias Delacroix)(ASSOCIATED PRESS)
Reakcije i izjave
„Odluka Kine da zadrži ili na drugi način ometa plovila pod panamskom zastavom koja se bave zakonitom trgovinom destabilizuje lance snabdevanja, povećava troškove i urušava poverenje u globalni trgovinski sistem,“ napisao je Rubio na društvenim mrežama.
Portparol kineske ambasade u Vašingtonu Liu Pengyu odbacio je optužbe i rekao da ponovljene američke tvrdnje pokazuju pokušaj SAD da preuzmu kontrolu nad kanalom. U zvaničnim izjavama Peking nije direktno obrazložio skok u broju zadržavanja koji beleži Tokyo MOU.
Cargo containers are stacked on a cargo ship moving through the Panama Canal, at sunrise in Panama City, Wednesday, March 25, 2026. (AP Photo/Matias Delacroix)(ASSOCIATED PRESS)
Panama i međunarodni kontekst
Panamske vlasti su nakon presude Vrhovnog suda navodile da će APM Terminals, podružnica danske grupe A.P. Moller-Maersk, privremeno preuzeti upravljanje spornim terminalima dok se ne sprovede novi postupak dodele. Kinesko Ministarstvo saobraćaja je, prema izveštajima, pozvalo Maersk na razgovore u Peking.
Cargo containers are stacked on a cargo ship moving through the Panama Canal, at sunrise in Panama City, Wednesday, March 25, 2026. (AP Photo/Matias Delacroix)(ASSOCIATED PRESS)
Panama je pokušavala da umanji geopolitički naboj, navodeći da su povećana zadržavanja mogući rezultat rutinskih inspekcija u brojnim lukama. Ministar spoljnih poslova Javier Martínez rekao je da veruje da su detencije deo standardnih praksi pomorske industrije, ali i pozvao na održavanje odnosâ poštovanja sa Kinom.
Posledice za Panamu
Panamski registar brodova jedna je od najvećih na svetu i za državni budžet donosi oko 100 miliona dolara godišnje, prema procenama lokalnih stručnjaka. José Digeronimo, bivši predsednik Panamske pomorske komore, upozorio je da bi kontinuirane prepreke pri ulasku u kineske luke mogle da dovedu do smanjenja atraktivnosti panamske registracije za brodare.
Šira geopolitička slika
Ovaj slučaj se tumači i kroz prizmu pojačanih tenzija i rivaliteta između SAD i Kine u regionu i globalno. Sjedinjene Države su pojačale diplomatske i političke napore u Zapadnoj hemisferi kako bi ograničile rastući uticaj Kine, dok Peking ističe da će štititi interese svojih kompanija.
Izvori: Tokyo MOU, izjave američkih i kineskih zvaničnika, izjave Panamske vlade i predstavnika pomorske industrije.
Pomozite nam da budemo bolji.
