Tokom Pashu Naseljenici Slave Na Izvorima Al-Auja — Palestinci Kažu Da Je To Proslava Etničkog Čišćenja

Jordan Valley, Zapadna Obala – Haitham al-Zayed (24) priseća se detinjstva provedenog u prirodnim bazenima izvora al-Auja: „U vrelim danima uvek bi bilo ljudi. Svi su tamo dolazili da se rashlade“, kaže on.

Tri meseca nakon što su on i porodica bili prisilno raseljeni iz naselja Shallal al-Auja, Haitham je bio zgrožen, ali ne i iznenađen kada su na početku meseca, tokom jevrejskog praznika Pashu, hiljade naseljenika okupirale izvor.

Snimići kao provokacija i dokaz

Video-snimci koji kruže naseljeničkim grupama pokazuju decu i roditelje kako se brčkaju u bazenima u kojima su nekada boravili Palestinci, dok se u pozadini prave roštilji i pevaju pesme. U jednom kadru se hvali uloga takozvanih hilltop youth — grupa mladih naseljenika koje aktivisti optužuju za koordinisano nasilje i proterivanje zajednica od 2023. godine.

„Zahvaljujući nekoliko mladića — 16 godina! — koji obilaze ovo područje sa svojim stadima. Video sam ih kako uporno iskupuju zemlju za nas“, kaže jedan naseljenik u snimku.

Izbeglice, gubitak izvora i sistematsko nasilje

Haitham sada živi u Jabal al-Birka, oko 5 km od svog nekadašnjeg doma. U pozadini snimaka vidi ostatke spaljenih i oštećenih objekata: „Nije to jedinstven incident. Sve je sistematsko. Povezano je sa širenjem aneksije na Zapadnoj Obali“, kaže on.

Prema podacima Kancelarije UN za koordinaciju humanitarnih pitanja (OCHA), 1.727 Palestinaca iz 36 zajednica raseljeno je u prva tri meseca 2026. usled nasilja naseljenika i ograničenja pristupa — već više nego u bilo kojoj prethodnoj godini iz poslednje tri.

Aktivisti i međunarodne organizacije tvrde da su naseljenici godinama organizovali provokativne ture oko zajednica, a nakon intenziviranja sukoba od oktobra 2023. pristup izvorima i kanalima al-Auje bio je presečen, što je oslabilo glavni vodni izvor i mesta okupljanja lokalnog stanovništva.

Palestinians using the al-Auja spring in 2020 [Amir Levy/Getty Images]

Metode pritiska

Izveštaji navode upade naoružanih naseljenika ATV vozilima, proganjanje stoke i dece, krađe stoke (Haitham navodi da su iz njegove porodice ukradene oko 400 ovaca), i racije u domovima koje često prate izraelske vojne jedinice ili naoružani naseljenici u vojnoj odeći.

West Bank Protection Consortium ocenjuje da snimci predstavljaju više od provokacije — mogu biti dokaz javnog slavlja namernog nasilja i proterivanja, što prema međunarodnom pravu predstavlja ozbiljno kršenje.

Širenje pritiska u Jordanijskoj dolini

Istovetan obrazac nasilja zabeležen je u severnoj i južnoj Jordanijskoj dolini: upadi u staje, pljačka i zastrašivanje, napadi na nemoćne, pa i smrtni slučajevi. U izveštajima se pominju nasilni incidenti u Khirbet Hamsa al-Fawqa i Tayasiru, kao i ubistvo Alaa Sobeih 8. aprila u stakleniku u Tayasiru.

Mnogi raseljeni sada su rasuti širom Zapadne Obale, bez struje, infrastrukture i sa ograničenom međunarodnom pomoći. Muhammad — koji je ostao u napuštenom selu Hammam al-Maleh — kaže da snimci iz Pashu dodatno povređuju raseljene porodice koje vide svoje nekadašnje domove u pozadini slavljenja.

Međunarodni alarm i podsticaji za eskalaciju

Allegra Pacheco iz West Bank Protection Consortium-a upozorava da ovi događaji pokazuju rastuću nekažnjivost i potencijalnu pretnju masovnih zločina: „Podsticanje i tolerisanje nasilja protiv jedne etničke grupe od strane ne-državnih aktera bez odgovornosti, a sada i javno slavljenje, veoma je uznemirujuće“.

Dok države i međunarodne organizacije prate situaciju, Palestinci se suočavaju sa faktičkim gubitkom domova, izvora života i zajednica koje su bile vekovima povezane sa tim prostorima.

Napomena: Svi navodi su iz izveštaja i izjava učesnika i organizacija koje prate situaciju. Brojke i događaji se odnose na period naveden u tekstu (prva tri meseca 2026. i aprilski incidenti).