Pre početka dvonedeljnog prekida vatre, iranske vlasti su pozvale civile, uključujući maloletnike, da obezbeđuju energetske objekte, što analitičari označavaju kao taktičku propagandu. Režim je optužen i za navodni vazdušni udar na školu u Minabu — tvrdnje o velikom broju žrtava još nisu nezavisno potvrđene, a Pentagon je pokrenuo istragu. Amnesty International i druge organizacije prijavile su regrutovanje dece, dok stručnjaci upozoravaju na pokušaje jačanja unutrašnje legitimnosti i manipulisanja međunarodnom javnošću.
Iranski „kum propagande": režim optužen da koristi civile i decu kao ljudske štitove
A billboard showing a portrait of the late Iranian Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei, who was killed in U.S.-Israeli strikes, looms over an empty square in Tehran, Iran, Thursday, March 5, 2026.(AP Images)
Samo nekoliko sati pre nego što je stupio na snagu dvonedeljni prekid vatre između SAD i iranskog klerikalnog režima, vlasti u Teheranu pozvale su civile, uključujući decu, da se okupe oko energetskih objekata kako bi ih, kako tvrde zvaničnici, zaštitili od eventualnih udara. Analitičari upozoravaju da je reč o dobro poznatoj taktici propagande koja ima za cilj oblikovanje međunarodnog javnog mnjenja i jačanje unutrašnje legitimnosti režima.
Members of security forces watch over the crowd during a funeral procession held for IRGC Navy Chief Alireza Tangsiri, alongside other senior naval commanders and their families who were killed in US-Israeli strikes in late March, on April 1, 2026, in Tehran, Iran.
Šta kažu stručnjaci
Lisa Daftari, analitičarka za Iran, ocenjuje da je Islamska Republika decenijama razvijala tehnike propagande i da pozivanje civila na takve akcije predstavlja nastavak te prakse. Ona ističe da režim namerno proizvodi slike za globalne medije kako bi pridobio simpatije i diskreditovao protivnike.
Iranian worshippers hold up their hands as signs of unity with Iran's former Supreme Leader, Ayatollah Ali Khamenei, during an anti-Israeli rally to condemn Israel's attacks on Iran, in downtown Tehran, Iran, on June 20, 2025.
Islamska Republika je kum propagande. Provela je decenije usavršavajući umetnost da za pregovaračkim stolom kaže jedno, a na terenu radi drugo, pa u ove razgovore treba ući sa određenom dozom skepticizma, poručuje Daftari.
Navodi o udaru na školu u Minabu i istraga
Režimski izvori su tvrdili da je vazdušni udar 28. februara pogodio osnovnu školu Shajarah Tayyebeh u gradu Minab, navodno usmrtivši desetine, po nekim tvrdnjama i stotine osoba, većinom dece. Pentagon je u martu pokrenuo istragu kako bi proverio navode da je američka raketa pogodila školu. Međutim, nezavisna potvrda broja žrtava nije dostupna i brojke se značajno razlikuju među izvorima.
Iranians gather while blocking a street during a protest in Tehran, Iran on January 9, 2026.
Banafsheh Zand, iransko-američka novinarka, ukazuje da postoje protivrečnosti u izveštajima i da do sada nema nezavisne potvrde zvaničnih režimskih podataka o žrtvama.
Regrutovanje dece i optužbe međunarodnih organizacija
Organizacije za ljudska prava, među kojima i Amnesty International, dokumentovale su navode o regrutovanju i angažovanju maloletnika na kontrolnim punktovima i patrolama IRGC‑a i Basidža. Prema tim izveštajima, regrutovanje dece od 12 godina predstavlja ozbiljno kršenje međunarodnog prava i može se tretirati kao ratni zločin.
Iranian schoolboys wear Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) military uniforms and shout anti-U.S. and anti-Israeli slogans during a ceremony marking the 47th anniversary of the victory of Iran's Islamic Revolution at the shrine of Ayatollah Ruhollah Khomeini in the Behesht-e Zahra cemetery in southern Tehran, Iran, on Feb. 1, 2026
Erika Guevara‑Rosas iz Amnestyja upozorava da podsticanje dece na vojni angažman predstavlja kršenje zabrane regrutovanja i korišćenja dece u oružanim sukobima.
Kontekst i političke posledice
Analitičari navode da je deo motiva za ovakve propagandne akcije nastojanje režima da povrati ili učvrsti legitimitet nakon masovnih protesta, kojima su prethodile optužbe o velikom broju žrtava. Jonathan Ruhe i drugi sagovornici tvrde da režim želi prikazati snagu i odlučnost pred međunarodnom i domaćom publikom, dok istovremeno pokušava da diskredituje unutrašnju opoziciju kao strane agente.
Nejasnoće i dalje provere
Važno je naglasiti da su mnoge tvrdnje u opticaju zasnovane na režimskim izvorima ili pojedinačnim izjavama, te da nezavisne potvrde manjkaju. Pentagon i međunarodne organizacije rade na verifikaciji određenih navoda, ali dok se istrage ne završe, precizni podaci ostaju sporedni teme s ozbiljnim implikacijama za međunarodnu politiku i prava civila.
Kontakt za komentar: Fox News Digital je pokušao da dobije reakciju iranske misije pri Ujedinjenim nacijama, navodi izvor članka.
Pomozite nam da budemo bolji.
