Navršava se 27 godina od NATO bombardovanja mosta u Murinu između Andrijevice i Plava, kada je poginulo šest civila, među kojima troje dece, a osam osoba je ranjeno. U selu nije bilo vojnih ciljeva; pogođeni su i civilni objekti. Porodice su tražile odštetu, ali su tužbe odbačene kao zastarele; naknadno im je priznat status civilnih žrtava i dodeljene jednokratne naknade. Crna Gora je 2017. postala 29. članica NATO, prvo država koju je Alijansa prethodno bombardovala, a koja je potom ušla u savez.
27 godina od napada na Murino: Poginulo šest civila, među njima troje dece
Getty © Giulio Andreini/UCG
Navršava se 27 godina od NATO bombardovanja mosta u selu Murino, između Andrijevice i Plava na severu Crne Gore, kada je 1999. godine poginulo šest civila, među kojima su i troje dece, a osam osoba je ranjeno.
Vazdušna kampanja protiv tadašnje Savezne Republike Jugoslavije trajala je 78 dana. Napadi su počeli 24. marta 1999. godine, a okončani su potpisivanjem Kumanovskog sporazuma 9. juna 1999. godine, nakon čega je usledilo povlačenje snaga Jugoslovenske vojske i policije sa Kosova i uspostavljanje civilne misije UNMIK.
Prema evidenciji Akcije za ljudska prava (HRA), u Murinu su poginuli: Miroslav Knežević (14), Olivera Maksimović (13), Julija Brudar (11), Vukić Vuletić (46), Milka Kočanović (69) i Manojlo Komatina (72). U trenutku napada u Murinu nije bilo vojnih jedinica niti vojnih objekata koji bi predstavljali legitimnu vojnu metu, a osim mosta pogođeni su i drugi civilni objekti, uključujući prodavnicu i Dom kulture.
Oštećene porodice su podnele tužbe tražeći naknadu štete, navodeći da ih nadležne institucije nisu upozorile na opasnost iako je NATO obaveštavao organe o planiranim ciljevima. Tužbe su kasnije odbačene kao zastarele. Tek nakon više od dve decenije žrtvama iz Murina priznat je status civilnih žrtava rata kroz izmene Zakona o boračkoj i invalidskoj zaštiti, a porodicama su dodeljene jednokratne naknade.
Centar sela je posle 1999. godine nazvan "Trg NATO žrtava" u znak sećanja na žrtve. Crna Gora je 5. juna 2017. godine postala 29. članica NATO alijanse; ona je prva država koju je NATO bombardovao, a koja je kasnije postala njen punopravni član. Tokom bombardovanja u Crnoj Gori ukupno je stradalo devet osoba: sedam civila i dva pripadnika VJ/MUP.
Sećanje i posledice
Pripadnici lokalnih zajednica, aktivisti i porodice žrtava i danas obeležavaju godišnjicu napada kao podsetnik na civilne žrtve i pravne, društvene i političke posledice koje su usledile. Događaji poput ovog u Murinu i dalje izazivaju javne debate o odgovornosti, zaštićenosti civila i dugoročnim efektima ratnih dejstava na zajednice.
Pomozite nam da budemo bolji.
