Nova studija identifikovala je grupu od 20 metal‑siromašnih zvezda u ravni Mlečnog Puta koje se hemijski i orbitalno razlikuju od okoline. Njihovi sastavi ukazuju na tragove ranih supernova i sudara neutronskih zvezda, dok izostanak doprinosa belih patuljaka sugeriše da je izvorna patuljasta galaksija bila kratkog veka. Tim je ostatke nazvao Loki, ali napominje da su potrebni veći uzorci da bi se potvrđeno postojanje i struktura te hipotetičke galaksije.
Pronađena „skrivena“ galaksija u Mlečnom Putu — naučnici je zovu „Loki“
A composite view of the Milky Way’s core. Researchers recently identified 20 stars within our galaxy's plane that carry the chemical signatures of an ancient, absorbed galaxy nicknamed Loki | ©Image Credit: NASA / JPL-Caltech / ESA
Grupa zvezda unutar Mlečnog Puta mogla bi predstavljati ostatke manje galaksije koju je naša galaksija apsorbovala pre milijardi godina, pokazuju rezultati novog istraživanja objavljenog u časopisu Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Istraživači su neformalno nazvali taj objekat Loki, po nordijskom bogu prevara, jer njegove ostatke treba prepoznati među mnogobrojnim zvezdama Mlečnog Puta.
Mlečni Put je tokom svog rasta prikupio i ugrađivao mnoge manje galaksije — proces poznat kao akrecija — i tako oblikovao današnju strukturu. Nova studija daje snažne indikacije da se jedan takav akrecioni događaj može pratiti i danas kroz hemijske i orbitalne osobine pojedinačnih zvezda.
Za pretragu ostataka „Lokija“ tim je analizirao uzorak od 20 metal‑siromašnih zvezda koje leže u ravni galaksije — pljosnatom pojasu gde se nalazi većina zvezda Mlečnog Puta. Ove zvezde su vrlo stare i zadržale su hemijske potpise vremena u kojem su nastale, pa služe kao fosili ranih faza galaksijske istorije.
„Ovi gradivni blokovi su se sjedinili u ranim epohama, raspršivši svoj zvezdani, gasni i tamnomaterijalni sadržaj u oblikujući proto-galaksiju.“
Iako su sve analizirane zvezde metal‑siromašne, desetine hemijskih elemenata i obrasci orbita kod ovih 20 zvezda ističu se u odnosu na okolne populacije. Njihovi sastavi nose tragove nasilnih ranih događaja — supernova i sudara neutronskih zvezda — koji su raspršili teže elemente kroz prostor.
Posebno je značajan izostanak hemijskih tragova koji bi ukazivali na doprinos belih patuljaka (ostataka zvezda sličnih Suncu). Pošto beli patuljci nastaju tek nakon milijardi godina, njihovi specifični hemijski potpisi bi se pojavili samo ako je originalna galaksija dugo postojala pre apsorpcije. Njihovo odsustvo sugeriše da je izvorna galaksija bila kratkog veka i brzo je uklopljena u veću strukturu — što odgovara scenariju male patuljaste galaksije ranog uništenja.
Autori studije ističu oprez: uzorak od 20 zvezda je dovoljno da ukaže na ponavljajući obrazac, ali premali za konačne zaključke ili za rekonstruisanje originalne strukture „Lokija“. Potrebni su veći i detaljniji skupovi podataka pre nego što se ova hipoteza može definitivno potvrditi.
Zašto je ovo važno
Otkriće pokazuje kako analiza hemije i orbita pojedinačnih zvezda — grana astronomije poznata kao galaktička arheologija — može otkriti tragove davno izgubljenih manjih galaksija. Svaki takav nalaz pomaže da se bolje razume istorija formiranja i rasta Mlečnog Puta.
Pomozite nam da budemo bolji.
