Rat dronova između Hezbolaha i Izraela na jugu Libana se intenzivirao poslednjih nedelja. Hezbolah sve češće koristi optički kontrolisane FPV "kamikaze" dronove koji mogu zaobići neke sisteme ometanja i ciljaju trupe u tampon-zoni. Objavljeno je više od 45 napada (28 nakon primirja), uz prijavljene žrtve na izraelskoj strani; Izrael odgovara kombinacijom tehnoloških i niskotehnoloških protivmera. Povećana upotreba FPV tehnologije dodatno komplikuje mirovne pregovore između SAD-a i Irana i pregovore Liban–Izrael.
Rastući rat dronova na jugu Libana: Kako FPV napadi komplikuju mirovne pregovore s Iranom
A screengrab taken from a video released by Hezbollah says to show an Israeli D9 armoured buldozer moments before being hit by an FPV drone attack, in Bint Jbeil, Lebanon, with the date of the video given as April 15, 2026. HEZBOLLAH MILITARY MEDIA/Handout via REUTE
BEJRUT/JERUSALIM — Rat dronova između Hezbolaha i Izraela na jugu Libana intenzivirao se poslednjih nedelja, dok Vašington i Teheran pregovaraju o mogućem sporazumu koji bi zaustavio napade na brodove i ublažio uticaj na svetsku ekonomiju. Hezbolah je sve češće koristio jeftine, lako sklopive FPV (First Person View) "kamikaze" dronove koji su promenili dinamiku sukoba.
FPV dronovi kojima se, prema izvorima, upravlja preko optičkih kablova mogu zaobići neke izraelske sisteme ometanja i ciljaju trupe koje su raspoređene u južnom Libanu tokom klimavog primirja najavljenog 16. aprila. Hezbolah je objavio snimke više od 45 FPV napada, od kojih je 28 izvedeno tokom skoro četiri nedelje od stupanja primirja; Izrael je saopštio da je, nakon jednog ciljanog udara u Bejrutu u sredu, tokom poslednjih akcija prijavio troje poginulih vojnika i jednog kontraktora.
Tehnologija i taktička promena
FPV napadi se oslanjaju na jeftine komponente sa komercijalnih tržišta i na telemetriju koja dronovima omogućava preciznija gađanja. Osnovni model može koštati ispod 400 USD, a u jednom javljenom snimku iz 11. aprila primetna je upotreba eksplozivne protivtenkovske bojeve glave PG-7L, što pojačava udarni kapacitet takvih sistema.
Ključna karakteristika koju su opisali izvori jeste upotreba optičkog kabla (spool) dugog čak do oko 10 km za povezivanje pilota i drona, što umanjuje ranjivost na radio-ometanje i otežava detekciju klasičnim radarima. Stručnjaci ukazuju da su operatori Hezbolaha prolazili kroz kratku, ali intenzivnu obuku i da uče iz iskustava drugih konflikata, posebno iz upotrebe FPV dronova u Ukrajini.
Posledice za teren i politiku
Primirje je ostavilo izraelske kopnene snage u takozvanoj tampon-zoni do 10 km od granice, u prostoru koji Hezbolah dobro poznaje i u kojem su trupe izložene pogodnom terenu za FPV napade. Prelazak ka ciljanju skupina vojnika, a ne samo statičnih položaja ili vozila, povećao je vojni i politički pritisak na izraelsko rukovodstvo.
A screengrab taken from a video released by Hezbollah says to show an Israeli engineering unit moments before being hit by an FPV drone attack, in Rashaf, Lebanon, with the date of the video given as April 23, 2026. HEZBOLLAH MILITARY MEDIA/Handout via REUTERS
Hezbolah tvrdi da bi nastavljanje pritiska preko FPV napada moglo biti efikasnije u istiskivanju izraelskih snaga nego diplomatski pregovori koje ta organizacija odbacuje; zvaničnici u Izraelu odgovaraju uvođenjem različitih protivmera.
Izraelske protivmere
Izrael javno priznaje problem i kombinuje visoko i niskotehnološka rešenja: pojačano radarno nadgledanje, upotreba sistema Gvozdena Kupola, testiranje novih sistema za presretanje dronova, kao i fizičke barijere poput mreža i taktičkih promena na nivou pešadije (poboljšane puške za obaranje dronova). Jedan testirani sistem presretanja u aprilu nije zadovoljavajuće prošao, pa izraelske snage naglašavaju i napade na posade koje upravljaju dronovima kao ključnu odbrambenu meru.
Istovremeno, analitičari napominju da su mnogi video-snimci efikasni u političkom i propagandnom smislu, ali ne moraju nužno značiti veliki strateški pomak na terenu — većina prikazanih napada ciljaju oklopna vozila, a nisu česti ponovljeni ili koordinisani udari koji bi sistematski promenili odnos snaga.
Šire implikacije
Povećana upotreba FPV dronova u Libanu komplikuje američko-iranske pregovore jer Iran i posrednici, uključujući Pakistan, traže da svaki sporazum obuhvati i prekid izraelskih udara u Libanu kako se situacija tamo ne bi proširila. Uprkos diplomatskim naporima, pitanje razoružanja Hezbolaha i sigurnosti granica ostaje ključno i rizično za svaki sporazum između Libana i Izraela.
Zaključak: FPV dronovi su relativno jeftina i brzo rasprostranjiva tehnologija koja je promenila taktičku ravnotežu na jugu Libana. Njihova upotreba dodaje novi sloj nesigurnosti u regionalnim pregovorima i prisiljava obe strane da ubrzano traže tehnička i operativna rešenja.
(Izveštaji Reutersa: Maya Gebeily, Maayan Lubell, Catherine Cartier; dopunsko izveštavanje Laila Bassam; uredila Philippa Fletcher)
Pomozite nam da budemo bolji.
