Sud na Floridi razmatra tužbe koje tvrde da nova mapa kongresnih okruga favorizuje Republikance i krši državni ustavni amandman iz 2010. Tužioci traže privremenu zabranu primene mape pre izbora, dok Senat tvrdi da namera nije dokazana i da zabrana nije opravdana pre suđenja. Ishod spora može uticati na to da li će Republikanci dobiti do četiri dodatna mesta u Predstavničkom domu i ima šire implikacije za redistriktiranje u SAD.
Sud na Floridi razmatra tužbe protiv nove mape kongresnih okruga koja navodno favorizuje Republikance
State Senators listen to debate on SB 8-D, a redistricting bill during a special session of the Florida Legislature, Wednesday, April 29, 2026, in Tallahassee, Fla. (AP Photo/Mike Stewart)(ASSOCIATED PRESS)
Sud u Floridi će u petak razmotriti tužbe koje tvrde da nova mapa kongresnih okruga, usvojena ubrzano i potpisana od guvernera Rona DeSantisa, krši državni ustavni amandman iz 2010. i sistematski favorizuje Republikance.
Tužbe, podnete u ime birača, traže privremenu zabranu primene novih granica uoči izbora, tvrdeći da su one crtane s namerom da umanje uticaj protivničke partije i povećaju broj mesto koje bi GOP mogao osvojiti. Republikanci trenutno drže 20 od 28 mesta Floride u Predstavničkom domu, a novo crtanje moglo bi im doneti do četiri dodatna mesta na novembarskim izborima.
State Rep. Angie Nixon, D-Fla., speaks loudly on the House floor as the House voted on HB1D, a redistricting bill, during a special session of the Florida Legislature, Wednesday, April 29, 2026, in Tallahassee, Fla. (AP Photo/Mike Stewart)(ASSOCIATED PRESS)
Šta je u centru spora?
Glavni pravni argument tužilaca oslanja se na amandman iz 2010. kojim su glasači Floride zabranili crtanje kongresnih okruga s ciljem da se favorizuje ili ošteti politička partija ili incumbenti. Amandman takođe štiti prava rasnih i jezičkih manjina, zahteva kompaktnost okruga i, kada je moguće, korišćenje postojećih političkih i geografskih granica.
„Plan dovodi političku pristrasnost države do bez presedana ekstremnog nivoa“, navodi se u jednoj od tužbi podnetih u okrugu Leon.
Senat Floride, međutim, u svom pravnom podnesku tvrdi da namera za partijsku pogodnost još nije dokazana i da nije opravdano uvesti privremenu zabranu pre punog suđenja na osnovu detaljne dokazne rasprave.
Sen. Bracy Davis speaks during debate on SB 8-D, a redistricting bill, during a special session of the Florida Legislature, Wednesday, April 29, 2026, in Tallahassee, Fla. (AP Photo/Mike Stewart)(ASSOCIATED PRESS)
Kontekst i posledice
Mapa je usvojena 29. aprila, istog dana kada je Vrhovni sud SAD ograničio primenu određenih zaštita iz Zakona o pravima glasa u predmetu koji je ukinuo jedan većinski crnački kongresni distrikt u Luizijani. Nakon te odluke, više južnih država preispituje ili menja manjinske distrikte koji su ranije omogućavali izbor demokrata.
U saveznim okvirima, Vrhovni sud je 2019. godine presudio da federalni sudovi nisu nadležni da rešavaju tvrdnje o partijskom gejmingu, ali je naglasio da države mogu takve tvrdnje rešavati kroz svoje ustave i sudove. Upravo na tu državno-ustavnu nadležnost oslanjaju se i tužioci u Floridi.
Sen Shevrin Jones listens to debate on SB 8-D, a redistricting bill, during a special session of the Florida Legislature, Wednesday, April 29, 2026, in Tallahassee, Fla. (AP Photo/Mike Stewart)(ASSOCIATED PRESS)
DeSantisova kancelarija tvrdi da u pripremi nove mape nije korišćen rasni podatak. U memorandumu generalnog savetnika guvernera Davida Axelmana čak je iznet stav da bi pojedine odredbe floridskog ustavnog amandmana o rasnom redistriktiranju mogle biti suprotne američkom Ustavu, pa bi, prema tom argumentu, potencijalno cela odredba iz 2010. mogla biti pogođena.
Sudski ishod može imati šire posledice na raspodelu snaga u Predstavničkom domu SAD i uticati na napore obe stranke da preoblikuju izborna polja pred naredne izbore.
Izveštavali su: Lieb iz Jefferson Cityja, Missouri, i Schneider iz Orlanda, Florida.
Pomozite nam da budemo bolji.
